Ludieke actie wijkbewoners tegen drugs- en tippeloverlast

ROTTERDAM, 18 JULI. Een alleenstaande vrouw die elke morgen als ze naar haar werk gaat pontificaal naar haar lege huis zwaait, op haar fiets stapt en voor de hoek nog even wuift naar haar huiskamer. Voor veel bewoners van de Rotterdamse Heemraadssingel en omgeving is dat sinds enkele maanden dagelijks gebruik. Ze hopen zo inbrekers, junks en andere onbevoegden af te schrikken.

De komst van drugsverslaafden en straatprostituées - de schattingen lopen uiteen van enkele honderden tot vijfduizend - heeft de wijkbewoners behoedzaam gemaakt. “We wonen in een oorlogsgebied, inclusief avondklok. Intimidaties, lawaai, schreeuw- en vechtpartijen, berovingen, autokraken en inbraken beheersen ons leven”, schrijven de bewoners in een brandbrief aan de gemeente.

Om die reden zullen morgen naar verwachting honderden bewoners van de wijken Middelland en het Nieuwe Westen en masse geestelijke bijstand aanvragen bij de RIAGG. De directe aanleiding voor de ludieke actie is het besluit, begin juli, van de Rotterdamse gemeente om junks en straatprostituées in de dealpanden rond de Heemraadssingel te voorzien van schone spuiten en van condooms.

Volgens de buurtbewoners leidt deze maatregel tot een nieuwe invasie van verslaafden en nog meer overlast. Hoe vervelend de situatie ook is, op medelijden zitten tekstschrijver R. van Erkel en rechter W. Degeling in Rotterdam niet te wachten. Met andere bewoners hebben zij zich anderhalf jaar geleden georganiseerd in het wijkorgaan Boulevard, dat 250 donateurs heeft. Verbeteren van het woon- en werkklimaat aan de Mathenesserlaan, Heemraadsplein en Heemraadssingel is het doel. Ruim twintig voorstellen hebben ze inmiddels bij de Rotterdamse gemeenteraad neergelegd om de drugs- en prostitutieoverlast in het westen van Rotterdam te verminderen.

Degeling en Van Erkel hebben teveel verwacht van de verhuizing van de Rotterdamse tippelzone naar de Keileweg in november vorig jaar, zeggen ze nu. Toen de tippelzone aan de naburige G.J. de Jonghweg werd gesloten en naar de Keileweg werd verplaatst, leek de overlast rond de Heemraadssingel te verdwijnen. De hoeren en de junks waren weg. Maar na één week verschenen de vertrouwde gezichten weer in de straat. En nu lijkt de zwaarste drugs- en prostitutiescene zich permanent in het stadsdeel te hebben gevestigd.

De politie probeert met een combinatie van zichtbare surveillance en undercover-werk (burgerwagens) de overlast te bestrijden. “Ze doet wat ze kan”, zegt rechter Degeling. “Minimaal drie keer per dag wordt het Heemraadsplein schoongeveegd, op donkere plekken is halogeenverlichting aangebracht en met regelmaat worden de spuiten, stront en matrassen van de junks uit de plantsoenen gehaald.” Het effect van zo'n actie is van korte duur. Het aantal klachten dat de politie binnenkrijgt, stijgt continu. Was dat drie weken geleden nog ongeveer 150 per dag, nu zijn het er 500.

Van Erkel vindt dat de gemeente het stadsdeel als 'vuilnisvat' gebruikt waar alle problemen van de stad bijeenkomen. “Onze wijk is ogenschijnlijk het alternatief voor de inmiddels gesloten Rotterdamse gedoogzone Perron Nul. Tegelijkertijd denkt men met de soft approach uit de jaren zeventig en zoethoudertjes als 'opzoomeren' resultaten te bereiken.”

De wijkbewoners hebben zelf actie ondernomen. In samenspraak met de politie zijn vorige week de bankjes aan het Heemraadsplein en de Heemraadssingel ontmanteld; de vrouwen worden vanuit slaapkamers aan de Heemraadssingel met de zoomlens op de foto gezet (zeven weken fotograferen leverden een zwartboek op met honderd verschillende vrouwen); hoerenlopers worden aangesproken, hun nummerborden genoteerd en samenscholende drugsrunnertjes wordt de wacht aangezegd. Er zijn al confrontaties geweest waarbij met vuur- en steekwapens werd gedreigd. Onlangs liep een bewoner een gebroken rib op bij een vechtpartij met een pooier.

“Het leven in de wijk is unheimisch, luguber en vol angst”, zegt een bewoonster van het Heemraadsplein geëmotioneerd. Van Erkel heeft zijn eigen therapie ontwikkeld. Met regelmaat gaat hij in andere woonwijken van de stad kijken. “Daarna heb ik weer voldoende energie om me staande te houden in de jungle waarin ik woon.”