Knokke toont jonge kunst op nieuwe internationale beurs

In de Belgische kustplaats Knokke wordt tot 23 juli een nieuwe internationale kunstbeurs, gewijd aan onbekende, jonge kunst gehouden, getiteld '30-40 - Beurs Jonge Kunst Knokke'.

KNOKKE, 18 JULI. Terwijl badgasten zich de afgelopen dagen aan de Knokse kust koelte toewuifden, parelde het zweet op de voorhoofden van de galeriehouders die zich in de snikhete zalen van het cultureel centrum in het Vlaamse kustplaatsje hebben verzameld. De 30-40 - Beurs Jonge Kunst Knokke moest volgens organisator Jan de Nys en eigenaar van de Belgische galerie In Situ hartje zomer plaatsvinden, wanneer het culturele circuit met reces is. De beurs, die dit jaar voor het eerst wordt georganiseerd, hoeft daarom geen concurrentie te verwachten van andere meer bekende kunstevenementen.

Net als de nieuwe kunstbeurs Art Amsterdam enkele maanden geleden in de Beurs van Berlage, biedt de beurs in Knokke galeries de mogelijkheid zich te manifesteren met jonge, nog onbekende kunst. Vanwege de hoge standprijzen is voor hedendaagse kunst op de grote beurzen zoals in Basel en Keulen geen plek. Maar het zijn ook de musea die de jonge kunst in de kiem smoren, meent De Nys: “Kunstenaars die ternauwernood van de academie af zijn, worden door de musea vroegtijdig ingelijfd in de reeks van gerenommeerde kunstenaars. Na de euforie van de tentoonstelling vallen deze jonge kunstenaars vaak in een zwart gat, omdat de musea, in tegenstelling tot de galeries, geen begeleiding bieden bij de verdere ontwikkeling van hun werk. Deze beurs moet aantonen dat het promoten van hedendaagse kunst bij uitstek een taak van galeries is.”

Afgezien van de lage standprijzen, 30.000 tot 60.000 frank (circa 1.750 tot 3.400 gulden), en het bewust lage aantal deelnemers (31 galeries met elk drie kunstenaars onder de veertig jaar) loopt de vergelijking met Art Amsterdam mank. Waar de Amsterdamse beurs zich voornamelijk beperkte tot galeries uit de eigen stad, zijn op de beurs in Knokke galeries uit België, Duitsland, Frankrijk en Nederland vertegenwoordigd. En zo experimenteel en interessant als sommige werken op Art Amsterdam, is de meeste jonge kunst in Knokke niet. Hoewel er tussen de overwegend gezapige en traditionele werken toch ook een aantal verrassende kunstenaars is te zien.

Mirjam Kuitenbrouwer (galerie Van Wijngaarden, Amsterdam) bijvoorbeeld, die met gespannen draadjes de perspectivische lijnen van foto's aangeeft. Of Michel Vanderheijden (galerie Henn, Maastricht) die met oude houten kistjes, verrekijkers en koffers de nieuwsgierigheid opwekt. De verleidelijk glanzende kistjes blijken doosjes van Pandora, gevuld met een wrange, soms bizarre inhoud. Zoals Les douze mystères d'une nuit, een kistje gevuld met twaalf glinsterende stukjes glas en een glazen trechter, waar uit de tuit een snoer van strassteentjes stroomt. Of de nachtelijke geheimen de sterren zijn, of betaalde geneugten blijft in het midden. Een opeenstapeling van verrekijkers laat daarentegen aan duidelijkheid niets te wensen over: de lenzen zijn vervangen door foto's van slachtoffers in concentratiekampen.

Ook de Kleine Katastrophen van Andreas Welzenbach (Brochier, München) dragen een waarschuwing in zich. In de felgekleurde, naïeve houtsculpturen kan door middel van een simpel mechaniekje een vliegtuig op een huis storten of de Titanic zinken. Wanneer de kunstenaar, blij als een kind met zijn nieuwe speeltje, toont hoe een houten kogeltje in een van zijn sculpturen via de berghelling een tank inrolt en vervolgens zonder noemenswaardige gevolgen op een huisje wordt afgevuurd, kun je zijn waarschuwing nauwelijks nog serieus nemen.

Dat schilderkunst meer behelst dan olieverf op doek was al wel bekend, maar wordt door de galeries op de Knokse beurs nog eens uitvoerig uit de doeken gedaan. Debras-Bical (Brussel) toont de laag over laag opgezette parafineschilderijen van Claude Panier. Kathryn Feldman gebruikte metaal met uitstekende punten als ondergrond voor haar rommelige interieurschilderingen (Clo Bostoen, Marke). Intrigerender zijn Pierre Cops' constructivistische schilderijen op metaal en de panelen van Walter Simon, die met diepe groeven in het hout zijn gepenseelde slagregen kracht bij zet (beide Kiem, Utrecht).

De fotografie is in tegenstelling tot de schilderkunst op de beurs ondervertegenwoordigd. De Oranjerie, het enige kunstenaarsinitiatief op de beurs, valt op door soberheid. Eén wand wordt in beslag genomen door de tekstpanelen van Milou van Ham, terwijl de tegenoverliggende wand slechts onderbroken wordt door twee vertederend-klungelige houten poppetjes, de zwartgepekte Koningskinderen van Lie van der Werff. Van haar is ook het mooie beeld in het midden van de stand: twee veel te lange spillebenen met te grote voeten van een ballerina in split, gemaakt van watten, hout en panty.

Of de beurs een succes wordt en voor herhaling vatbaar is, durven de initiatiefnemers van De Oranjerie, evenals andere galeriehouders op de eerste dag niet te voorspellen. En of ze in Knokke meer dan alleen verveelde badgasten kunnen verwachten, zal volgens hen ook de komende dagen nog moeten blijken.

30-40. Beurs Jonge Kunst Knokke. Tot 23 juli. Cultureel centrum Scharpoord, Meerlaan 32, Knokke. Dag 15-21u. Entree: Bfr 150. Cat Bfr 50.