Horror-film over illegale handel in menselijke organen

Explosief, morgen, RTL5, 22.05u.

Terwijl Bosnië brandt, mannen worden vermoord en vrouwen verkracht biedt de televisie ook horror van een heel andere aard. Kijken naar de documentaire The bodyparts business is een soort van visuele therapie. Een eigentijdse manier om de duivel uit te drijven met Beëlzebub.

Worden zwerfkinderen in Latijns-Amerika gedood ten behoeve van de illegale handel in organen? Op die lugubere vraag probeert Bruce Harris antwoord te krijgen. Het gerucht wil namelijk dat veel kinderen zijn verdwenen en nog steeds verdwijnen. We zien Harris een kruis slaan op een zonovergoten kerkhof. Voor hem staat een groepje haveloze kinderen, achter hem een muur van graven.

Er zijn geen bewijzen dat er een illegale handel in organen van straatkinderen bestaat, wordt al snel aan het begin van de film gezegd. Geruchten dat dit wel zo is zijn er echter des te meer. Ooit is er een vrouw vermoord die onderzocht of dit gerucht op waarheid berustte. Haar dood bevestigt het gerucht natuurlijk niet, maar wat wel waar is, zegt een Nederlandse arts, is dat er een neerwaartse lijn in orgaandonaties is en dus een stijgende lijn in de vraag naar organen. En dus moet er een groeiende markt voor lichaamsdelen zijn.

De camera reist naar Argentinië waar niet lang geleden “de vuile oorlog” woedde. De focus wordt gericht op de psychiatrische inrichting Montes de Oca. Daar is het meervoudig gehandicapt jongetje Marcello opgenomen geweest. Nu is hij er niet meer. “Weggelopen”, aldus een telegram van de directeur. Maar zijn grootmoeder zegt dat de 14-jarige Marcello niet kon lopen. De camera zoemt in op een verminkt lichaam dat op het terrein van de inrichting is gevonden, aan het hoofd ontbreken de ogen. Het stoffelijk overschot van Marcello.

De inrichting blijkt middelpunt van een groot onderzoek te zijn geweest. Er waren 1200 patiënten, variërend van autisten tot schizofrenen. Jaarlijks stierf 20 procent. In januari 1992 werd de administratie van Montes in beslaggenomen. Volgens geruchten werd er door hooggeplaatsten gehandeld in babies en hoornvlies. Volgens een rechter moeten sommigen nog geleefd hebben toen de gruweldaden werden gepleegd. Een leidinggevende van Montes werd veroordeeld wegens fraude. Hij stierf in de gevangenis, het geheim van de inrichting met zich meenemend.

De filmmakers vinden een aantal ingezetenen van Montes. Een ervan is blind. De camera registreert het wit van zijn oogbollen waaruit het netvlies is verdwenen. Geopereerd op Montes. Geestelijk gestoorden mogen echter geen getuigeverklaring voor de rechter afleggen, aldus de filmmakers. “Niemand zal ooit de waarheid kennen”, luidt het slotwoord. Terwijl Bosnië brandt kunnen we gruwelen en ons afvragen of het allemaal wel waar is. Een luxe die Bosnië ons niet meer biedt.