Frankrijk krijgt bij Britten en Amerikanen nul op het rekest

PARIJS, 18 JULI. Frankrijk is er nog niet in geslaagd de Britten en Amerikanen te winnen voor gezamenlijke militaire actie ter redding van de moslim-enclaves in het oosten van Bosnië. De bijeenkomst van de hoogste militaire leiders van de drie landen, zondag in Londen, is “een mislukking” geworden. Parijs geeft de hoop op een militaire actie overigens niet op.

Franse regeringswoordvoerders lieten zich gisteren in Parijs teleurgesteld uit over de militaire top van zondag. “De twee andere bleken het niet met ons eens. Ze wilden noch een krachtige interventie, noch een terugtrekking van de VN-vredesmacht”, aldus de woordvoerders. Parijs denkt nu aan terugtrekking van zijn blauwhelmen uit Bosnië.

Frankrijk eiste eind vorige week van de bondgenoten een snelle, krachtige militaire interventie ter redding van de door de Bosnische Serviërs bedreigde moslim-enclaves. Daarover zouden de bondgenoten binnen 48 uur moeten reageren. Zondag kwamen de hoogste militaire leiders van Frankrijk, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten in Londen bijeen om er vijf uur te overleggen over een gedetailleerd Frans plan.

Het lukte de Franse stafchef admiraal Lanxade echter niet zijn Britse en Amerikaanse collega's voor het Franse plan te winnen. Volgens een van de Franse woordvoerders liet de Amerikaanse staf-chef, generaal John Shalikashvili, weten dat het Amerikaanse Congres zijn goedkeuring zou moeten hechten aan het gebruik van Amerikaanse helikopters in Bosnië. Hij voerde aan dat het gebruik van Amerikaanse helikopters en piloten “zou neerkomen op Amerikaanse bemoeienis op de grond in Bosnië” omdat helikopters kwetsbaar zijn voor vuur vanaf de grond. Dat zou betekenen dat het Congres toestemming zou moeten geven - een toestemming die er gezien de kracht van de Republikeinen in het Congres vrijwel zeker niet zou komen. Volgens de Franse woordvoerders was daarmee het Franse plan van de baan, omdat het niet uit te voeren is zonder de inzet van de Amerikaanse helikopters. De Britse minister van buitenlandse zaken Rifkind zei gisteren dat Frankrijk noch Groot-Brittannië over de helikopters beschikt die nodig zijn bij een militaire versterking van de enclave Gorazde.

De Franse generaal Soubirou, bevelhebber van de 'snelle reactiemacht' (RRF) in Bosnië, de strijdmacht die bij een Frans reddingsplan zou worden ingezet, zei gisteren dat “er nu geen sprake meer is van een actie voor Gorazde”.

Ondanks deze Franse uitlatingen blijft Parijs nog hopen op een gezamenlijke militaire actie. “Frankrijk is in elk bereid op te treden, en wil ook snel optreden”, zei een Franse woordvoerder gisteren. In Washington is gezegd dat president Clinton een Frans verzoek om Amerikaanse helikopters voor de bescherming van de enclaves in Oost-Bosnië bestudeert. “We sluiten niets uit, maar we sluiten ook niets in”, zo zei gisteravond zijn woordvoerder McCurry. Het Franse voorstel “wordt besproken”, maar, zo voegde hij daaraan toe, “het Witte Huis heeft vragen over de aard en de duur van de door Frankrijk voorgestelde missie”.

De Britse minister Rifkind gaat vandaag naar Washington om de mogelijkheid de moslim-enclaves te versterken met de Amerikaanse regering te bespreken. Hij zei gisteren erbij te blijven dat een beslissing pas vrijdag wordt genomen, als de ministers van de landen van de contactgroep bijeenkomen. (Reuter, AP, AFP)