Emotionele ontlading bij aankomst VN'ers

SOESTERBERG, 18 JULI. Ylse Schellens uit Balk hult zich in stilzwijgen over de gruwelen in Bosnië. Hij houdt zich aan de opdracht van de legerleiding om vooral discreet te zijn. Ooggetuigenverslagen van Bosnisch-Servische wandaden kunnen het vertrek van de driehonderd Nederlandse blauwhelmen die nog in Potocari zitten in gevaar brengen. Wat Schellens wèl kwijt wil: “Iedereen heeft het gezien, iedereen”.

De Friese dienstplichtige, die gisteren met de groep van 75 blauwhelmen op vliegveld Soesterberg arriveerde, zegt tijdens zijn gevangenschap door de Serviërs goed behandeld te zijn. “We kregen drie keer per dag te eten.” Hij zat aanvankelijk met tien collega's vast in een voormalige politiepost, later kwamen daar nog eens zes Nederlandse blauwhelmen bij. Via de Wereldomroep bleven de militairen van Dutchbat van alle dramatische ontwikkelingen op de hoogte. “Toen die Fransen zo flink begonnen te doen, hebben we 'm flink geknepen.”

De Dutchbat-militairen werden gisteren met vier F27-toestellen van de luchtmacht vanuit Zagreb naar Soesterberg gevlogen. De blauwhelmen die afgelopen weekeinde werden vrijgelaten door de Bosnische Serviërs, werden op het militaire vliegveld verwelkomd door minister-president Kok en minister Voorhoeve van defensie.

Wat een officiële ontvangst had moeten worden, liep uit op een emotionele ontlading. De organisatoren hadden de hereniging van de militairen met hun familie na toespraken van Kok en Voorhoeve gepland. Maar daar trokken moeders, vrienden en kinderen - uitgerust met bloemen en spandoeken met 'Hè, Hè' en 'Bernd, eindelijk, eindelijk weer thuis' - zich niets van aan. Toen de militairen kwamen aangemarcheerd, trok het thuisfront massaal over de rood-witte markeringslinten. Kok en Voorhoeve konden hun speeches in de binnenzak houden. “Prachtig, die spontaniteit”, straalde een legerwoordvoerder. De militaire kapel speelde onverstoorbaar verder.

In Hangar 1 stond voor iedereen de haring klaar. De militairen kwamen ingetogen op verhaal. Een enkeling had stoere verhalen over Serviërs die met hun “punt-vijftig” “pauzeloos” aan het “sproeien” waren geweest.

“Geestelijk gaat het wel goed met ons”, vertelde Rob Benner uit Elp. “Een aantal jongens heeft diarree. We hebben drie maanden uit blik moeten eten.” Benner die in post Uniform gevangen was genomen door de Bosnische Serviërs - “eerst waren we gast, toen gegijzelde en daarna krijgsgevangene” - zou zo weer teruggaan. Nuchter presenteert hij zijn vriendin Margreet een verrassing. “Ik heb weer bijgetekend.”

Met een chaotische demonstratie hebben ongeveer 500 Bosnische vluchtelingen gisteren in Den Haag gepleit voor opheffing van het wapenembargo tegen Bosnië. De boze Bosniërs wilden vanaf het Malieveld naar de Tweede Kamer, het Vredespaleis en enkele ambassades. Na overleg besloot de politie niet in te grijpen.