Komst Generale Bank zal tot heviger concurrentie leiden

AMSTERDAM, 17 JULI. Wie zijn oor te luisteren legt, kan het tandengeknars horen opstijgen uit de statige vertrekken waar de Nederlandse topbankiers hun dagelijks brood verdienen. De entree van de Belgische Generale Bank op de Nederlandse markt belooft weinig goeds voor de inkomsten op hun thuismarkt.

Niet bekend

De Generale Bank heeft Nederland al enige tijd hoog op haar verlanglijstje staan en was al begonnen met de opening van kantoren. Toen Van Lanschot Bankiers vorig jaar op zoek moest naar een nieuwe eigenaar omdat de Britse aandeelhouder NatWest er vanaf wilde, viste de grootste Belgische bank achter het net. Een consortium van Nederlandse banken en beleggers kocht de meerderheid van de aandelen. Ook het bestuur en de commissarissen van CLBN wilden graag in Nederlandse handen blijven. Crédit Lyonnais heeft evenwel meer belang bij een hoge prijs dan bij tevreden bestuurders.

De Nederlands-Belgische financiële holding Fortis, de eigenaar van onder meer de VSB Bank, leek de beste uitgangspositie te hebben. De logica van de combinatie van de omvangrijke spaargelden van VSB met de kredietverlening van CLBN viel niet te ontkennen. Bovendien zou VSB meer profijt kunnen trekken van de compensabele verliezen die CLBN volgens bankiers in ruime mate heeft.

Onder concurrenten was deze combinatie favoriet. Het zou de verhoudingen in Nederland overzichtelijker hebben gemaakt. Vier grote partijen (Rabo, Postbank/ING, ABN Amro en Fortis) en een handvol “luizen in de pels”, zoals de spaarbank Spaarbeleg (van verzekeraar Aegon).

De overname van CLBN door de Generale Bank verstoort het beeld en zal een nieuwe impuls geven aan de - volgens bankiers - toch al zware concurrentie. CLBN heeft met zo'n 90 kantoren plus de Direktbank (telefoonbank) op de Nederlandse markt een aandeel van 2,5 à 3 procent. De overname van de voormalige Slavenburg's Bank in 1981 was de eerste grote Europese overname van Crédit Lyonnais. Slavenburg werd omgedoopt in CLBN. De expansiedrang leidde tot de vorming van het grootste Europese bankennetwerk en leverde vervolgens een ongekende hoeveelheid stroppen op, die in april tot een reddingsactie van de Franse overheid noopten. CLBN, die in de jaren tachtig met een groot zwart geld schandaal te kampen had gehad, raakte zelf tot over haar oren verwikkeld in dubieuze miljardenfinancieringen in de Amerikaanse filmindustrie.

“De kantoordirecteuren van die bank zijn geschopt en geslagen de laatste jaren. Stel je eens voor: al die affaires, tot en met de problemen van hun moeder in Parijs”, zegt een bestuurder van een grote Nederlandse bank. “Als straks de nieuwe logo's van de Generale Bank op de gevels staan, denken al die mensen: ha, nu gaan wij eindelijk weer bankieren.” De gevolgen laten zich raden: zij gaan op jacht naar marktaandeel ten koste van het geld dat zij op hun kredieten verdienen. Marktaandeel winnen betekent klanten afsnoepen van andere banken, want veel groei zit er niet op de markt. De economie groeit matig, veel bedrijven hebben volle kassen en geen bank nodig.

Omdat CLBN geen trouwe aanhang van spaarders heeft, zal de bank voor haar eigen financiering blijven stunten met spaarrekeningen met een hoge rente. Daarmee wordt het algemene niveau van de rente op spaarrekeningen omhoog gedreven, zodat elke bank er last van heeft. Bovendien zitten de concurrenten niet stil. VSB heeft de boot gemist en zal nu op eigen kracht op de bedrijvenmarkt meer gewicht willen krijgen. Dan is er nog de ABN Amro die op de Nederlandse markt wat terrein heeft verloren en dat terug moet winnen.

De Generale Bank geeft een slinger aan het rad van de concurrentie. Zwaardere concurrentie is goed voor de consumenten. Het leidt, zeker in theorie, tot lagere prijzen en betere service. Voor de circa 100.000 werknemers in het bankbedrijf is het minder plezierig. De druk op de inkomsten ontketent nieuwe reorganisaties, nadat de afgelopen jaren al duizenden banen zijn verdwenen.

Generale Bank

Balanstotaal: 223 miljard gulden

Netto winst: 701 miljoen gulden

Aantal werknemers: 24.000

Grootaandeelhouder: Generale Maatschappij (Suez Groep)

Credit Lyonnais Bank Nederland

Balanstotaal: 31 miljard gulden

Netto winst: 43 miljoen gulden

Aantal werknemers:

2800

Grootaandeelhouder:

Crédit Lyonnais (Franse overheid)

    • Menno Tamminga