Hollands Dagboek

Fons van Westerloo (49) is algemeen directeur van de nieuwe landelijke commerciële zender SBS 6, gevestigd in Amsterdam. Op maandag 28 augustus beginnen de uitzendingen. Van Westerloo werkte 5 jaar als schrijvend journalist bij UPI en het Dagblad De Tijd. Daarna was hij reizend verslaggever, correspondent en hoofd van de informatieve sector radio en televisie bij de AVRO, directeur bij een satelliet-tv-onderneming van PTT Telecom, directeur-hoofdredacteur bij de Amsterdamse omroep AT 5 en programmadirecteur bij RTL. Hij is 29 jaar getrouwd met Henny. De kinderen heten Jasmine (12), Oliver (15), Marjolein (25) en Remko (28).

Woensdag 5 juli

Tegenover mij in de trein van mijn woonplaats Bussum naar de werkplek Amsterdam zit een heer De Gooi en Eemlander van gisteren te lezen. Gespannen wacht ik af of hij het het verslag gaat lezen van de presentatie van ons eerste programmaschema. Er staat een uitspraak boven het artikel van tv-producent Harry de Winter. Hij omschrijft SBS 6 als de commerciële VPRO. En dan te bedenken dat wij juist televisie willen maken die heel dicht bij die mensen staat die graag en veel tv kijken. Daar zijn ze bij de VPRO toch niet op uit. De heer tegenover mij is bij het artikel beland. Als hij het leest krijg ik een lekker gevoel. IJdelheid. De grootste drijfveer voor iedereen die bij tv werkt. Geef het maar toe.

Sinds drie maanden ben ik terug in Amsterdam. Voor mijn collega's, die de luxe van Hilversum gewend waren, een ramp. Files, geen parkeerruimte en veel lawaai. Voor mij een belangrijke drijfveer om er lekker tegen aan te gaan. Geen audio-visueel complex, maar prachtig uitzicht op ongeveer alle torens van Amsterdam vanuit de bovenste verdieping van ons pand aan de Plantage Middenlaan. Net boven een schandalig lelijk gebouw in de richting van het IJ, zie je de mast van het VOC schip 'De Amsterdam'. Op moeilijke momenten roep ik nu en dan luid door de ruimte van het nog half open kantoor: “Die Indiëvaarders. Dat waren pas pioniers. Die wisten niet eens of ze ooit zouden terugkomen. Daar verbleekt ons klusje bij.” Om ons heen worden in hoog tempo wanden opgetrokken, telefoonlijnen aangelegd en apparaten geïnstalleerd. We zijn nog maar drie maanden bezig en razendsnel begin je de contouren te zien van een echt televisiestation. Niemand klaagt, maar om nou te zeggen dat het makkelijk is om een gesprek te voeren als tenminste acht man om je heen een kantoor bouwen is ook wat overdreven.

Het contract met Casema, de grootste kabelexploitant van ons land, is binnen. De dagelijkse ontvangst van contracten met kabelexploitanten die ons vanaf 28 augustus gaan doorgeven doet een beetje denken aan het binnenkomen van de uitslagen op een verkiezingsavond. Stad na stad, dorp na dorp. Gelukkig. De opkomst is hoog en we kunnen, met nog zeven weken te gaan, nu al rekenen op bijna 50 procent van de stemmen.

We hebben al weken de warme belangstelling van de pers. Vandaag heeft onze verkoopdirecteur Harold Zwaal een gesprek met een verslaggeefster van het reclamevakblad Nieuwstribune. Ik schuif even aan, merk dat de sfeer goed is en ren terug naar mijn plek, recht in de armen van voormalig topschaatser Ben van der Burg. Hij gaat voor ons een wekelijks sportprogramma presenteren. Hij komt zomaar langs. Heel goed, daar hou ik van. Hij roept dat ik het wel druk zal hebben en hij gauw weer gaat. Geen sprake van. Onverwachte ontmoetingen met bijzondere mensen maakt al dat gebeul in ons vak zo de moeite waard. We hebben het over het godzalige gevoel na een topprestatie en we lachen om onszelf. Ga 's avonds naar het afscheidstoneelstukje van mijn jongste dochter. Zij is de laatste van onze vier kinderen die de lagere school verlaat. Ze dankt mij iets te gewichtig voor mijn komst, te weinig thuis dus.

Donderdag

Erma van Lamoen heet de vrouw die veruit de moeilijkste taak heeft van ons hele clubje. Zij reist stad en land af om kabelexploitanten, beleidsambtenaren, gemeenteraadsleden en wethouders ervan te overtuigen dat SBS 6 echt iets te bieden heeft. Vandaag ga ik met haar mee naar Hengelo. Op naar Kabel Oost. We worden weer een hoop wijzer over de plannen van de kabelexploitanten. Ze zijn allemaal bezig met vergaande plannen voor toepassingen op hun electronische snelweg. Een kijkje in de nabije toekomst levert het beeld op van een maatschappij, waarin de mensen steeds meer afhankelijk worden van dat ene plugje in de huiskamer, waar de kabel aan vastzit.

Bij terugkeer ligt er een dringend verzoek van onze advocaat om vandaag nog alle aanvullende gegevens die nodig zijn voor een Nederlandse commerciële uitzendlicentie naar het ministerie van OCW te sturen. De staatssecretaris kan morgen de zendmachtiging tekenen. Ik zet het kantoor op zijn kop. Alle contracten met kabelexploitanten worden in hoog tempo gekopieerd. Tellingen worden gemaakt en nagerekend. Alles klopt, we zitten ruim boven het wettelijk minimum van dertig procent in vijf provincies. Om vijf uur komt Monique Snoeijen van deze krant voor een vraaggesprek met mij en programmadirecteur Bart in 't Hout. Het moet voor journalisten wel vreemd zijn dat wij rustig kritische kanttekeningen plaatsen bij elkaars opmerkingen. We werken met een onderbreking van een paar jaar al vele jaren als vrienden samen. Bel even naar dochter Marjolein, die producer is bij Van den Ende. Enthousiast vertelt ze dat hun knipselkrant vol staat met SBS 6.

Vrijdag

Half zes klaarwakker. Ik besluit de vroege uurtjes te gebruiken om mijn kantoor, dat op de deur na klaar is, wat op te ruimen en in te richten. Ik kleed mij stil aan en vertrek met allerlei persoonlijke spulletjes. Henny, met wie ik al 29 jaar gelukkig ben getrouwd, slaapt gewoon door. Daarmee mis ik ons ochtendritueel, dat bestaat uit de ochtendbladen, een ontbijt op bed, begeleiding tot aan de straat en opmerkingen als: “Dag loonslaaf” of “Je bent mijn held” of “Wat ben ik gelukkig dat ik niet zo nodig hoef.”

Het directie-overleg wordt verstoord door een hels lawaai van boren. Als het me even te veel wordt, snel ik naar buiten en meld mij bij de eerste de beste kapper. Een moment van rust.

's Middags kan Alkmaar worden bijgeschreven in ons 'verkiezingsjournaal'. Directeur Veldman van de Alkmaarse kabel - hij is ook directeur van een hypermoderne vuilverbrander - is verbaasd dat ik het contract niet heb meegenomen. Hij had gelijk willen tekenen. Op de terugweg krijg ik te horen dat de door staatssecretaris Nuis getekende zendmachtiging op mijn bureau ligt. Wie zegt dat de overheid niet snel kan werken. We vieren met alle medewerkers even dit memorabele feit. Ik vertel dat de voorzitter van de AVRO er zich bij conflicten met programmamakers altijd op liet voorstaan dat hij de zendmachtiging had en niemand anders. De zijne heb ik nooit gezien, de onze ligt nu voor mij op het bureau. Lang kunnen we er niet bij stilstaan. Met Peter Geilen en Jean-Paul Toonen, die bezig zijn met de opzet van de lokale omroep in Maastricht praten we over samenwerking met lokale en regionale omroepen. Voor ons van belang voor de invulling van een dagelijks magazine met onderwerpen, die je altijd wel in de krant leest, maar zelden op televisie ziet. Merk 's avonds op een feestje dat onze advertentiecampagne zoden aan de dijk zet. Ik hoef nog maar aan weinigen uit te leggen dat SBS 6 geen Zweeds reisbureau is. Haal nog net het nieuws van één uur 's nachts.

Zaterdag

Om even over tienen zijn Agnès Leemrijsen, het hoofd produktie van de Amsterdamse zender AT 5 en ik in Groningen. We moeten eindexamenprodukties beoordelen van een werkgelegenheidsproject voor kleinschalige omroep en audio-visuele bedrijven. Vandaag treed ik als 'gecommiteerde' in de voetsporen van mijn vader. Als kind waren we onder de indruk als hij een paar maal per jaar in onze ogen zeer verre reizen maakte om middenstandsexamens af te nemen. Hij nam altijd iets lekkers mee uit de streek waar hij van terug kwam. Ik doe het met een Nieuwsblad van het Noorden. Deze dag veel produkties bekeken. Kan nu met nog meer kracht zeggen dat ons land barst van tv-talent en dat is maar goed ook met al die nieuwe landelijke, regionale en lokale zenders.

Zondag

In een oud gedeukt autootje, dat we met liefde het 'wrakje' noemen, met Henny naar Amsterdam. Ze zet mij af bij kantoor. Om elf uur komt onze marketing groep bijeen om de strategie voor de komende weken te bespreken. Als we alles zouden uitvoeren wat wordt voorgesteld zijn we snel een paar miljoen kwijt. Gelukkig brengt zakelijk directeur Ronald Goes iedereen weer tot de werkelijkheid. 's Middags weer eens lekker met Bart over programma's gesproken. We nemen het zoveelste echt definitieve schema door, maar sluiten zeker niet uit dat alles weer overhoop gaat als we nog meer informatie hebben over de plannen van onze concurrenten. Het hele gezin, inclusief aanhang, eet bij onze oudste dochter en haar vriend David. 's Avonds terug naar kantoor. Bart en ik houden ons nog een paar uur creatief bezig met het verzinnen van onderdelen van een openingsprogramma. Veel ideeën. Ik blijf in Amsterdam slapen bij mijn zoon Remko en zijn vriendin Gerdie.

Maandag

Programmabespreking. Idee 250 heeft ons bureau bereikt. Heel creatief Nederland weet ons postbusnummer nu te vinden. Toppers zijn: Gesprekken met gewone mensen, lifestyle programma's, financieel-economische rubrieken gericht op de man met de kleine beurs, gezondheids- en modeprogramma's. Elk voorstel wordt niettemin gewogen op onze uitgangspunten. We willen Nederlands produkt dat past bij een 'heftige' tv-zender. Actie, emotie en vooral televisie van de straat is wat we zoeken. Niet alles in studio's, dat zie je al genoeg. Heen en weer naar Bussum om te eten met onze jongste lichting Jasmine en Oliver. (Geen modieuze spelling, ze zijn beiden in Amerika geboren, waar ik acht jaar correspondent was.) 's Avonds bestuursvergadering van World Press Photo. We besluiten aan de jaarlijkse Masterclass, waarin internationale topfotografen hun kennis en ervaring delen met jong talent, de naam te verbinden van wijlen Joop Swart, die zeer veel heeft betekent voor de fotografie, voor World Press Photo en voor de Nederlandse weekbladjournalistiek. Cuba wil plotseling de reizende tentoonstelling niet meer. We gaan ervan uit dat sommige foto's het regime niet zinnen.

Dinsdag

We beginnen de dag met een directievergadering. Elke directielid rapporteert over de stand van zaken op eigen terein. Niemand schijnt erg nerveus te worden van de korte tijd die ons nog rest voor we in de lucht moeten. Voor buitenstaanders is dat onbegrijpelijk. De ene helft van de vijfde verdieping begint aardig op een kantoor te lijken, de andere helft is nog in prenataal stadium. De kabels liggen nog bij bossen over de vloer, de vloerbedekking ligt verscholen onder plastic en overal staan dozen. Waarom kijkt iedereen die zoiets heeft meegemaakt toch altijd met plezier terug op zo'n beginperiode. Bij RTL hebben de pioniers het nog dagelijks over de tijd dat ze in de kantoren kampeerden tijdens de eerste uitzendmaanden. Periodes die overigens altijd gevolg worden door schriftelijke aanvragen - voorzien van twee handtekeningen - voor dertig paperclipsen. Neem een kijkje op de vierde verdieping. Heb, afgezien van het lawaai, nauwelijks gemerkt dat daar alles klaar is voor de inrichting van de technische ruimtes en de redactie van ons nieuwsmagazine. Goed nieuws van het verkiezingsfront. Zutphen en Huissen kunnen op de lijst worden bijgeschreven.

Woensdag 12 juli

's Ochtends telefoon uit het SBS hoofdkwartier in Brussel. De raad van bestuur komt ons morgen vereren met een bezoek. In Nederland wordt meer geïnvesteerd in de SBS-zenders dan in Scandinavië en België. Ze zijn zich gelukkig bewust van de risico's in onze zeer concurrerende markt, maar ook overtuigd van het feit dat het nu of nooit is. Verder een dag van grote en kleine beslissingen.

Er kom een uitnodiging binnen voor een golftoernooi, dat op 10 augustus gehouden zal worden. Achttien dagen voor de lancering van het station. Maar goed dat ik nog nooit een golfclub in mijn handen heb gehad. Ronald Goes vertelt dat het definitieve contract met het NOB, dat een groot deel van onze technische faciliteiten gaat verzorgen, nu getekend kan worden. Uit 96 voorstellen wordt de titel van een programma gekozen en uit vier composities onze zendermuziek. Nieuws van het verkiezingsfront. Apeldoorn is binnen, Leiden komt eraan. Tot diep in de nacht met Bart gewerkt aan de prognoses van de kijkdichtheden, die nodig zijn voor de tariefkaarten aan de adverteerders. Nog 46 dagen, avonden en nachten te gaan. En dan begint het spel pas echt.