Bischoppen (2)

De Nederlandse bisschoppen gaven duidelijk hun oordeel weer ten aanzien van de miskenning en onderdrukking van het onafhankelijkheidsstreven van de bevolking van Nederlands-Indië. (NRC Handelsblad, 7 en 8 juli). Hun begrip voor “de soldaten die meestal niets met de koloniën te maken hebben gehad en waarvan de overgrote meerderheid trouw zijn plicht als burger en militair heeft gedaan en die soms tot daden kwamen die hen nu nog achtervolgen” kan ik zeer waarderen.

Wat ik echter niet begrijp is het volgende: Er waren ongeveer 6.000 jongens die om diverse redenen - en dat had met hun geweten te maken - geweigerd hebben naar een broedervolk te gaan om dat te onderdrukken. Zij zagen toen al dat het een foute zaak was om naar Nederlands-Indië te gaan en het weer te onderwerpen. En wat was voor hen het gevolg? Ze werden gezocht en achtervolgd. Zij moesten voor hun juiste inzicht boeten met jaren lang onderduiken, vervolging en ook vele jaren gevangenschap.

Over deze pikzwarte bladzijde in de Nederlandse geschiedenis van vervolging van rechtvaardige mensen, van detentie en miskenning die de wettige overheid hen heeft aangedaan wordt niets gepubliceerd, laat staan dat iemand zich ooit over hun verdriet en teleurstelling bekommerd heeft.

En wat nu, in 1995, het ergste is: nooit heeft de regering hen gerehabiliteerd. Mogelijk hebben de bisschoppen zich niet gerealiseerd hoeveel standvastigheid ervoor nodig is om bij zo'n zuiver standpunt te blijven als er zoveel druk op je wordt uitgeoefend. Een andere mogelijkheid is dat de bisschoppen er nog nooit over gehoord hebben, hoewel er toch diverse publikaties over verschenen zijn. In ieder geval vind ik het een grote misser dat in de zeer eerlijke en door mij gewaardeerde bisschoppelijke brief dit onderwerp niet ter sprake is gekomen.

    • H.M. Overdiek