Banharn Silpa-archa; Mister Geldautomaat

Een doener. Zo staat Banharn Silpa-archa bekend, die deze week door de Thaise koning Bhumibol als nieuwe premier van Thailand werd benoemd. De premier zal naar verwachting vandaag de samenstelling van zijn regering bekendmaken. Banharns Chart Thai Partij werd bij de parlementsverkiezingen op 2 juli de grootste partij, hetgeen hem het de eerstaangewezene maakte om een nieuwe coalitieregering te vormen.

'Little Big Man' noemen zijn aanhangers hem wegens de combinatie van klein postuur en tomeloze ambitie en energie. “Banharn kan alles”, zo luidde zijn boodschap al tijdens zijn verkiezingscampagne. Bij zijn tegenstanders is hij echter beter bekend als 'Mr Geldautomaat' wegens de verdenking dat hij stemmen koopt.

Banharns machtsbasis is het platteland. Vooral in zijn geboortestreek, de provincie Suphanburi, is hij populair. Dat heeft hij onder andere te danken aan de scholen, ziekenhuizen en andere projecten die hij uit eigen middelen financierde.

Banharn verdiende zijn vermogen in de bouw voordat hij in de jaren zeventig de politiek inging. Hij is een van de oprichters van de Chart Thai Partij en sinds 1976 onafgebroken lid van het parlement. Om beter thuis te zijn in deze nieuwe wereld keerde de zakenman na zijn verkiezing terug naar de schoolbanken om een meesterstitel aan een universiteit te behalen. In de loop der jaren heeft Banharn diverse ministersposten bezet. Zijn laatste post was minister van binnenlandse zaken, tot het leger in 1991 de macht overnam.

Na deze militaire coup stelde het leger een onderzoek tegen hem in wegens 'ongebruikelijke rijkdom', maar er werd geen aanklacht tegen hem ingediend. Een jaar later steunde hij juist het leger bij het neerslaan van pro-democratische studentenopstanden. Bij de verkiezingen van 1992 werd hij in de pers omschreven als 'een van de duivels'.

Hierdoor, en door het stigma van 'politicus met de geldbuidel', wordt Banharn in de hoofdstad Bangkok met wantrouwen bekeken. Zijn voorganger, Chuan Leekpai, premier sinds de terugkeer naar de democratie in 1992, staat juist bekend als zeer integer. Chuans Democratische Partij verloor op 2 juli nipt de race met Banharns partij. Maar Banharn heeft ook de reputatie van leergierig en effectief manager gekregen. Na zijn benoeming zei Banharn deze week: “Ik zal mijn taak met eerlijkheid, met persoonlijke opoffering en in het nationale belang uitvoeren.”