Britten kiezen Apache en negeren boos Parijs

ROTTERDAM, 14 JULI. Groot-Brittannië heeft, evenals eerder dit jaar Nederland, ervoor gekozen een nieuwe gevechtshelikopter, de Apache, te betrekken van de Amerikaanse fabrikant McDonnel Douglas. Daarmee passeren ook de Britten het Franse-Duitse consortium Eurocopter, dat met de Tigre een vergelijkbaar produkt op de markt zal brengen.

De Britten gaan met hun keuze niet alleen voorbij aan de joint venture van het Franse Aérospatiale en het Duitse Daimler Benz Aerospace (DASA), de moedermaatschappij van Fokker, maar zij negeren ook het dreigement van de Franse president Chirac Groot-Brittannië uit te sluiten van Europese defensie-initiatieven. De Franse minister van defensie, Charles Millon, zei vanochtend het “treurig” te vinden “dat de Britten afstand nemen van Europa”.

De Britse beslissing is gunstig voor de Nederlandse industrie. Als onderdeel van de Nederlands-Amerikaanse transactie werd dit voorjaar afgesproken dat zes in Nederland gevestigde ondernemingen zullen profiteren van alle Apache-verkopen van McDonnel Douglas. Het gaat hierbij om DAF Special Products, Fokker, Philips Machinefabrieken, Urenco en Pratt & Whitney. Deze bedrijven maken onderdelen voor de Apache, ook als die door McDonnel Douglas in het buitenland worden verkocht.

De order die de Britten plaatsen is kleiner dan oorspronkelijk werd aangenomen. Verwacht werd dat Groot-Brittannië 91 helikopters zou bestellen, het werden er uiteindelijk 67. Met de opdracht is 2,5 miljard pond gemoeid, 6,25 miljard gulden.

De nieuwe Britse minister van defensie, Michael Portillo, zei dat de regering de voorkeur van de Britse defensiestaf was gevolgd en dat de aanschaf 3.000 Britse banen zou helpen veiligstellen. Rolls-Royce levert de motoren van de toestellen, en de Apache is ontwikkeld in samenwerking met het Britse Westland.

Pag.13: Voordeel Nederlandse industrie ongewis

Op dit moment is het nog niet geheel duidelijk in hoeverre Nederlandse bedrijven extra voordeel zullen hebben bij de Britse order. Voor sommige bedrijven was in het compensatiepakket al rekening gehouden met leveranties aan derde landen. Of het extra werk betekent, kan vaak pas op termijn worden bekeken aan de hand van het totaal aantal nieuwe te verkopen helikopters.

Voor Hollandse Signaal Apparaten in Hengelo, een dochteronderneming van het Franse elektronica - en wapenconcern Thomson CSF, zal het positieve effect volgens een woordvoerder “heel marginaal” zijn. In het kader van het Nederlandse compensatieconctract heeft Signaal de “upgrading” toegewezen gekregen van circa 900 al wat verouderde Amerikaanse Apaches. Die werkzaamheden betreffen onder meer het munitie-laadsysteem, elektronische cockpit-camera's en andere mechnische onderdelen. Voor Signaal komt daar nu waarschijnlijk de levering van 67 nieuwe laadsystemen bij maar dat betekent aanzienlijk minder werk in vergelijking met de eerder verworven opdracht.

Urenco Aerospace in Almelo is duidelijk verheugd over de Britse bestelling. Het bedrijf zal voor de Nederlandse Apaches “environmental control-sytemen” (druk, temperatuur etc.) leveren en aandrijfassen voor de staartrotoren. Urenco opteert voor dezelfde leveranties ten behoeve van de Britse Apaches, maar of het daarvan komt, hangt af van Rolls Royce. Met dat bedrijf heeft Urenco overigens een goede relatie. Urenco levert namelijk startmotoren voor Fokker-motoren van Rolls Royce. “De nieuwe Apache-order opent in potentie een stuk markt voor ons”, meent de Urenco-woordvoerder.

Voor het Nederlandse bedrijf Daf SP, onderdeel tot het concern Van Halteren Metaal uit Bunschoten, zal de Britse aanschaf van de Apache betekenen dat er extra landingsgestellen gefabriceerd kunnen worden, omdat het bedrijf voortaan de landingsgestellen voor alle Apaches gaat maken. Het worden er alleen voorlopig wat minder dan waarvan aanvankelijk werd uitgegaan. In de VS wordt de produktie van dit onderdeel gestaakt. Daf SP bouwt eveneens als enige leverancier een bepaald Apache-onderdeel, de verticale stabilisator die er voor zorgt dat het toestel in de lucht blijft hangen. Op basis van de verwachte afzet van Apaches in de komende tien jaar kan Daf SP volgens McDonnell Douglas rekenen op 120 manjaren werk.

Vliegtuigbouwer Fokker, niet alleen ingeschakeld bij aanpassing van de bestaande Apaches, zal ook onderdelen voor alle nieuw te bouwen Apaches, dus ook die voor de Britten, leveren. Het gaat daarbij vooral om de component waarin de boordelektronica wordt ondergebracht, de zogenoemde avionic bay. Hiervoor is Fokker single source producer, d.w.z. dat de vliegtuigbouwer voor alle nieuwe te bouwen Apaches, dus ook die voor derde landen, deze apparatuur mag leveren. Worden er minder dan een verwacht aantal Apaches verkocht dan krijgt Fokker van McDonnell Douglas Fokker compensatie in de vorm van ander werk.