Zomerreces; Fractieleiders volgen crisis op vakantie-adres

DEN HAAG, 13 JULI. Hoe ernstig moet de situatie van de Nederlandse blauwhelmen in Bosnië zijn, wil een fractie zijn voorzitter terugroepen van vakantie? Wanneer is terugkeer een hol gebaar en wanneer een afgewogen uiting van nationaal crisisbesef?

Woordvoerder T. van der Maas van VVD-volksvertegenwoordiger Bolkestein die momenteel in zijn tweede huis in Noord-Frankrijk verblijft, worstelt met de vraag. “Je kunt niet zeggen dat bij tien dode blauwhelmen Bolkestein wel terugkeert en bij negen niet. Stel je voor: een soldaat rijdt daar op een landmijn, of er wordt er één gemarteld door de Bosnische Serviërs, waardoor Voorhoeve de zaak op scherp moet zetten, wat doe je dan?”. Hij houdt het erop dat “bij crisis-achtige toestanden en in overleg met Voorhoeve en de fractie Bolkestein terugkomt. Hij kan binnen vier uur hier zijn, want hij blijft in de buurt van zijn telefoon.”

De crisis-achtige toestanden van de laatste dagen - enkele tientallen Nederlandse soldaten gegijzeld en volgens Voorhoeve 'op terroristische manier' korte tijd met de dood bedreigd, spoedberaad van het kabinet op het ministerie van defensie - vormden voor Bolkestein geen aanleiding terug te keren naar huis. Hetzelfde gold voor zijn collega van D66, G.J. Wolffensperger, die sedert zaterdag eveneens in Frankrijk verkeert. “Zijn terugkeer is ook niet overwogen”, aldus D66-woordvoerder K. Dietz. “Zoiets kan ook gemakkelijk verkeerd worden uitgelegd. Je hebt altijd mensen die zeggen: ik heb liever dat onze jongens terugkomen dan zo'n fractievoorzitter. Bovendien is de fractievoorzitter niet nodig om een partijpolitiek standpunt naar voren te brengen: gisteren bij het spoeddebat bleek iedereen de regering te steunen.” Voor dringende zaken kan H. van Mierlo, D66-partijleider en minister van buitenlandse zaken, contact opnemen met de kersverse vice-fractievoorzitter R. van Boxtel, hoewel Wolffensperger telefonisch bereikbaar is.

CDA-fractievoorzitter Heerma verkeerde begin deze week, samen met partijvoorzitter Helgers en fractielid P. Bukman in Straatsburg voor een werkbezoek aan het Europees parlement. Toen de drietal geinformeerd werd over de gebeurtenissen in en rond Srebrenica, “ging Bukman in zijn functie van plaatsvervangend voorzitter van de Kamercommissie van Buitenlandse Zaken terug”, aldus Heerma, terwijl hijzelf en Helgers verkozen het programma in Straatsburg verder af te werken. Heerma geeft als reden dat een ontmoeting met EG-commissaris Van den Broek op het programma stond, evenals een bezoek aan de EVP-fractie. Die werd toegesproken door de speciale VN-rapporteur C. Bildt. Hij bracht de christen-democraten op de hoogte van de toestand in Bosnië.PvdA-fractieleider Wallage besloot zaterdag, de dag dat een Nederlandse VN-militair werd doodgeschoten door Bosnische moslims, om zijn zeilvakantie in Nederland af te breken, en naar zijn woonplaats Haarlem terug te keren. Volgens PvdA-woordvoerder H. Prakke was hij geinformeerd door premier Kok over de stijgende militaire druk van de Serviërs op Srebrenica. Wallage oordeelde de situatie ernstig genoeg om de afgelopen dagen in en rond het parlement te verblijven. Wallage is inmiddels weer is gaan varen, maar waakt ervoor, met zijn draagbare telefoon, binnen een straal van anderhalf uur rijden van zijn woonplaats Haarlem te blijven, aldus Wallage's woordvoerder.

Het Nederlands staatshoofd, koningin Beatrix, verblijft in haar vakantieoord Tavernelle in het Italiaanse Toscane. “Gaat u ermaar van uit dat ze daar voortdurend op de hoogte wordt gehouden door het kabinet”, aldus woordvoerder H. van Benthem van de Rijksvoorlichtingsdienst. Er is volgens hem geen enkel moment overwogen haar begin deze week terug te roepen. “Wat zou haar aanwezigheid in Nederland nu voor zin hebben gehad”, vraagt hij zich af.

Premier Kok zou het komend weekeinde op vakantie gaan. Hij laat zijn vertrek echter afhangen van ondermeer de vraag of alle Nederlandse blauwhelmen vrij zijn, aldus woordvoerder H. van der Voet. Minister Voorhoeve heeft 20 juli, volgende week donderdag, in zijn agenda laten zetten als het begin van zijn vakantie. Maar de kans dat de bewindsman, vandaag aanwezig bij de begrafenis van de zaterdag doodgeschoten soldaat Van Renssen, dan ook daadwerkelijk zijn koffers kan pakken beoordeelt een woordvoerder van Defensie als uiterst gering.