VN verkeken zich op kracht èn doel Serviërs

ZAGREB, 13 JULI. In het VN-hoofdkwartier in Zagreb gaat het nu even om die ene kwestie: het eigen falen van de afgelopen dagen in de crisis rond Srebrenica.

VN-woordvoerders herhalen onvermoeibaar dat secretarisgeneraal Boutros-Ghali in 1993 al stelde dat ten minste 34.000 militairen nodig waren om de Servische belegeraars rond de zes 'veilige gebieden' van aanvallen te weerhouden. De schuld ligt dus bij de troepenleveranciers die dat niet wisten op te brengen en zeker niet bij de VN. “We hebben met deze middelen en dit mandaat nooit een echte kans gehad”, zegt VN-woordvoerder C. Gunness, die zich nog zal herinneren hoe hij drie dagen geleden de Bosnische Serviërs tijdens een persconferentie nog streng waarschuwde voor “de verschrikkelijke consequenties” als ze hun aanval op Srebrenica zouden voortzetten.

Tevens is de VN-vredesmacht UNPROFOR er in de afgelopen dagen pijnlijk aan herinnerd hoezeer de informatie over bewegingen van het leger van de Bosnische Serviërs, het BSA, tekortschiet, zeker sinds de militaire waarnemers (UNMO's) na de gijzelingscrisis van mei en juni niet langer meer in Bosnisch-Servisch gebied actief zijn.

Daardoor werd de ernst van de aanval onderschat en duurde het lang voordat men onderkende dat de Bosnische Serviërs de gehele enclave wilden oprollen. “We dachten dat er tweehonderd Serviërs ten zuiden van Srebrenica lagen, maar plotseling waren het er tweeduizend”, aldus Gunness. “Wat wil je, we hebben wat verbindingsofficieren in Pale, drie UNMO's in Banja Luka en wat mannen in de wapendepots rond Sarajevo. We hebben geen zicht meer op de militaire manoeuvres van het BSA.”

Wat Dutchbat betreft zijn militairen en politieke woordvoerders zeer gul met complimenten. Een militaire analist betitelde de last stand van Dutchbat onder Srebrenica gisteren als “ongelofelijk” en “verbazingwekkend”: “Laat niemand zeggen dat ze met de staart tussen de benen zijn gevlucht”. Woordvoerder Gunness: “Dutchbat is veel verder gegaan dan de 'rules of engagement' eisen. Vierhonderd licht bewapende militairen hebben met zeven pantserwagens een vuurgevecht van twintig minuten geleverd met een Servische tankkolonne, terwijl Bosnische troepen op hen schoten toen ze zich dreigden terug te trekken. Ze hebben zich zeer dapper gedragen.”

De toekomst van de overige 'veilige gebieden' is intussen duister. Zepa, 'beveiligd' door iets meer dan honderd Oekraïeners en enkele kleine eenheden van het regeringsleger, zou als volgende kunnen vallen. Gorazde is minder eenvoudig in te nemen door de aanwezigheid van sterke regeringstroepen, zo verwacht men in Zagreb. Vorige maand werd daar zelfs enige terreinwinst op de Bosnische Serviërs geboekt. Hetzelfde geldt voor Bihac.