Veiligheidsraad; Rusland lag over Srebrenica lang dwars in Veiligheidsraad

NEW YORK, 13 JULI. De Veiligheidsraad heeft in een resolutie terugtrekking van Bosnisch-Servische troepen uit Srebrenica geëist. Een VN-woordvoerder in Zagreeb heeft de resolutie scherp veroordeeld.

De resolutie, met algemene stemmen aangenomen, bevat het verzoek aan secretaris-generaal Boutros Boutros-Ghali “om alle hem beschikbare hulpbronnen te gebruiken om de toestand van het veilige gebied Srebrenica te herstellen”.

Over deze tekst is tot de laatste minuut onderhandeld omdat Rusland probeerde de kracht van het verzoek af te zwakken. Rusland trachtte koste wat kost uit te sluiten dat de VN met extra militairen zouden kunnen optreden in Srebrenica. De beschikbare hulpbronnen mochten dus het mandaat van UNPROFOR niet te buiten gaan. Toen Rusland eiste dat gebruik van extra troepen expliciet in de tekst zou worden uitgesloten, trokken met name Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk een lijn in het zand.

De resolutie eist voorts “dat de Bosnisch-Servische strijdkrachten al het UNPROFOR-personeel onmiddellijk, onvoorwaardelijk en in goede gezondheid vrijlaten.”

Een onzer redacteuren meldt uit Zagreb: Een VN-woordvoerder in Zagreb noemde vandaag de resolutie “een zoveelste voorbeeld van gebrek aan realiteitszin waarmee de Veiligheidsraad ons opzadelt.” “Als ze bedoelen dat we Srebrenica heroveren, is het antwoord kort: uitgesloten.” Tot zover onze redacteur.

“Het grote probleem is de uitvoering ervan”, aldus een Amerikaanse diplomaat gisteravond over de resolutie. “Er is geen mogelijkheid om daadwerkelijk op te treden. Je zou kunnen denken aan het inzetten van de 'snelle reactiemacht' (RRF) maar die is er nog niet. Boutros-Ghali heeft een mission impossible gekregen.” Een ander probleem is dat de Serviërs er niet voor terugschrikken gijzelaars te bedreigen met executies.

“Het idee van de veiligheidszones is altijd onwerkbaar geweest”, zegt John R. Bolton, voorzitter van het National Policy Forum en voorheen staatssecretaris onder Bush belast met VN-zaken. “Vanaf het begin is er nooit duidelijkheid geweest over het vermogen en de bereidheid van de VN-leden om die zones te beschermen.” Dat heeft geleid van kwaad tot erger waardoor mensen groter gevaar lopen dan zonder die zones. Volgens Bolton nadert de militaire kant van de missie in Bosnië dan ook zijn einde. “De Serviërs zijn niet tegen te houden.”

Het failliet van de missie in Bosnie blijkt volgens Bolton uit het feit dat geen enkel land bereid is levens op het spel te zetten. “Irak was de laatste missie waar landen bereid waren manschappen heen te sturen met de mogelijkheid dat die konden worden neergeschoten. Op dit moment ziet geen van de NAVO-bondgenoten de onafhankelijkheid van Bosnië als iets waarvoor zij levens van eigen soldaten op het spel willen zetten.”