Mannen moeten achterblijven; Massale deportatie moslims Srebrenica

SARAJEVO, 13 JULI. De Bosnische Serviërs zijn in Potocari begonnen met de deportatie van duizenden uit Srebrenica gevluchte moslims. Zesduizend vrouwen, kinderen en bejaarden zijn gisteren en vandaag over de grens met de gebieden van de Bosnische regering gezet.

De mannen van boven de zestien onder de 30.000 vluchtelingen in Potocari worden opgesloten in het voetbalstadion van het nabijgelegen Bratunac waar de Serviërs naar eigen zeggen willen bezien of zich onder de vluchtelingen “oorlogsmisdadigers” bevinden.

Frankrijk heeft gisteren geen enkele steun gekregen voor het voorstel om met geweld de status van Srebrenica als 'veilig gebied' te herstellen. De Veiligheidsraad heeft in een resolutie het vertrek van de Bosnische Serviërs uit Srebrenica geëist.

In Potocari hield de opperbevelhebber van de Bosnische Serviërs, generaal Ratko Mladic, toezicht op de deportaties. Hij deed zijn best de vluchtelingen te kalmeren: “U hoeft nergens bang voor te zijn. Langzaam! Laat de vrouwen en kinderen voorgaan. Geen paniek alstublieft!”

Niettemin deden zich hartverscheurende taferelen voor. Terwijl Nederlandse blauwhelmen machteloos moesten toezien, werden de vrouwen, kinderen en bejaarden onder de tienduizenden vluchtelingen gescheiden van de mannen. Volgens een woordvoerder van Artsen zonder Grenzen brak er paniek uit. “Er waren vreselijke taferelen. Er was geschreeuw.” Terwijl Mladic de vluchtelingen bleef verzekeren dat hun niets zou overkomen, werden 1700 vluchtelingen in bussen gezet. De commandant van de Nederlandse blauwhelmen, overste Ton Karremans, had bedongen dat aan boord van elke bus één Nederlandse VN-soldaat zou meegaan.

Deze vluchtelingen zijn gisteravond aangekomen in Kladanj, 50 kilometer van Potocari, de dichtstbijgelegen stad onder controle van het Bosnische regeringsleger. De vermoeide en angstige vluchtelingen moesten de laatste tien kilometer door niemandsland te voet afleggen. In Kladanj werden ze opgevangen door Noorse blauwhelmen. Die wilden gisteren dichterbij de frontlijn komen om de vluchtelingen op te vangen. Dat lukte niet, omdat honderd moslims, boos over de val van Srebrenica, de doortocht beletten door op de weg te gaan zitten. Vandaag kwamen nog eens 4300 vluchtelingen naar Kladanj. Ze worden vandaar overgebracht naar Tuzla.

De VN maken zich grote zorgen over het lot van de mannen onder de vluchtelingen die in Bratunac worden opgesloten. Overste Karremans heeft zich vergeefs tegen die hechtenis uitgesproken. Ook over het lot van de 48 Nederlandse blauwhelmen die door de Serviërs en de tien die door de moslims gevangen worden gehouden, maakt men zich zorgen.

De VN hebben zich verdedigd tegen het verwijt, mee te helpen met de 'etnische zuivering' die door de Bosnische Serviërs wordt voltrokken. Een VN-woordvoerder zei dat Mladic “geen genoegen neemt met ons 'nee'.” De Serviërs hebben van de VN benzine geëist voor de deportatie, maar die kregen ze niet. “We assisteren de Serviërs hier niet bij”, aldus een woordvoerder van het Hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen, UNHCR. Een verzoek om 88 gewonden en zieken per helikopter uit Potocari op te halen, hebben de Serviërs afgewezen. Wel mocht de UNHCR een konvooi met 22 ton visconserven, proteinerijke biscuits, matrassen, dekens en watercontainers naar Potocari sturen. Dat konvooi is vanuit Belgrado op weg gegaan. De Bosnische Serviërs dreigden gisteren de 30.000 vluchtelingen te beschieten als NAVO-vliegtuigen die boven het gebied vlogen, niet zouden verdwijnen. De vliegtuigen werden daarop teruggetrokken. (Reuter, AP)