France Télécom is een hete aardappel voor elke regering

PARIJS, 13 JULI. France Télécom krijgt voorlopig geen nieuwe directie. De Franse minister-president Alain Juppé heeft gisteren ingegrepen nadat waarschijnlijk bewust uitgelekte berichten uit het ministerie van Post en Telefoon wilden dat de president-directeur binnenkort zou worden vervangen.

De tegenstrijdige geruchten over de leiding van het Franse staatstelefoonbedrijf vormen het topje van de ijsberg. In Parijs woedt al maanden een ingrijpende discussie over koers en eigendomsverhoudingen van France Télécom. De huidige FT-president Marcel Roulet dringt al geruime tijd aan op privatisering. De voorgaande centrum-rechtse regering-Balladur wilde die kant in theorie wel op, maar durfde niet door te zetten. De huidige regering wil vooral een open oorlog met de vakbeweging voorkomen, en dreigt zich te verslikken in de kwestie.

France Télécom is met een omzet van 46 miljard gulden en een winst van 3 miljard in 1994 een van de grootste telecom-ondernemingen in de wereld. Hoewel het een volledig staatsbedrijf is, heeft FT een modern netwerk en een betere produktiviteit per werknemer dan bijvoorbeeld Deutsche Telekom. Dat Duitse zusterbedrijf wordt wel geprivatiseerd.

Als de Fransen achterblijven met de 'vrijmaking' van hun telefoonbedrijf dreigen zij problemen te krijgen met hun toegang tot de kapitaalmarkt. In 1998 moeten de nationale telefoonmarkten toch opengaan voor buitenlandse en commerciële concurrentie. France Télécom heeft al een verbond gesloten met Deutsche Telekom en de Amerikaanse lange afstands-aanbieder van telefoondiensten Sprint. Zoals British Telecom met het Amerikaanse MCI samenwerkt, en Unisource (waarin onder meer PTT Telecom en zijn Zwitserse en Zweedse collega's) een alliantie heeft met AT&T.

De haastige ingreep van premier Juppé moet ook in het licht van de internationale verhoudingen worden gezien: alles wat overhaast over France Télécoms voortgezette positie in staatshanden wordt gezegd, kan negatieve gevolgen hebben voor de vitale samenwerkingsplannen. Bovendien luisteren de Europese Commissie in Brussel en de Federal Coummunications Commission in Washington met open concurrentie-oren mee.

Het 'Dossier France Télécom' is een zeer hete aardappel voor iedere Franse regering. Het bedrijf heeft een dermate belangrijke symboolfunctie voor de manier waarop de Franse economie van oudsher wordt bestierd, centraal geleid en gefinancierd, daardoor ietwat ambtelijk, maar anderszijds met een grote concentratie van research-ambitie. De Franse burger betaalt in zijn telefoontarief verplicht mee voor vaak innovatieve ontwikkelingen die de hele Franse industrie ten goede komen.

Ook het sociale aspect van FT als staatsonderneming is velen dierbaar. Iedere aantasting van de bestaande ambtelijke arbeidsverhoudingen betekent spelen met dynamiet. De Franse vakbonden zijn mordicus tegen iedere wijziging in de beschermde status van de werknemers. Zij verdedigen hun opstelling met een dramatisch beroep op het belang van een voor iedereen toegangkelijke en betaalbare openbare dienstverlening. In een land met uitgestrekte leegtes is het een emotioneel effectief argument. Sociaal conservatisme en verdediging van Europa's mooiste leegtes gaan hier hand in hand.