CO2-ideologie (2)

In het artikel 'De CO2-ideologie' (W&O, 6 juli) gaat Harry Priem in op de complexiteit van het aardse klimaatsysteem en hij wijst er op dat het broeikasteffect geen excuus mag zijn om andere problemen te negeren. Heldere boodschap. En een mooi verhaal, vooral waar het gaat over koolstofcyclus op geologische tijdschalen. Het artikel bevat echter ook een aantal aperte onjuistheden waarvan ik er twee wil rechtzetten.

'Volgens de gangbare klimaatmodellen zou de 25% toename in CO2-druk sinds 1860 hebben moeten leiden tot een stijging van de gemiddelde mondiale oppervlaktetemperatuur van zo'n 2 à 3 ß8C', schrijft Priem. Dit is onjuist. State-of-the-art computermodellen, zoals die van het Engelse Hadley Centrum, komen uit op ongeveer 0,5 ß8C, en zijn daarmee in goede overeenstemming met de waarnemingen. Daarbij blijft de vraag bestaan of een zo complex systeem als het klimaatsysteem wel voorspelbaar is. Maar dat is vooral een theoretische vraag, die niet makkelijk in zijn algemeenheid te beantwoorden is. Voorlopig ontlenen modelbouwers hun energie aan de successen van de huidige computermodellen. En als het gaat om inzicht te krijgen in het mogelijke effect van mensen op het klimaat, dan zijn die modellen het beste wat we hebben. Dat betekent niet dat ze niet verbeterd kunnen worden. Juist hiervoor wordt dit jaar begonnen met een nieuw wereldomvattend onderzoekprogramma (Clivar) waarin toetsing van de modellen o.a. aan paleodata en onderzoek naar de oorzaken van de natuurlijke variabiliteit hoge prioriteit hebben.

Professor Priem noemt het 'gezaghebbende IPCC (Intergovernmental Panel on Climat Change) rapport van 1990' een curieus document waarin standpunten die het resultaat zijn van onderhandelingen tussen landendelegaties, deels politici, als 'wetenschappelijke feiten' worden gepresenteerd'. Dit is een onjuiste voorstelling van zaken. Het rapport is geschreven door teams van wetenschappers op basis van resultaten gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften en het is aan een zeer volledige peer review onderworpen. Vertegenwoordigers van de VN lidstaten komen pas aan het woord bij het vaststellen van de Summary for Policemakers. Daarbij wordt aan de wetenschappelijke inhoud van het rapport niet meer getornd en gaat het uitsluitend om de formulering van de samenvatting. Juist op dit moment wordt er gewerkt aan een nieuwe versie van het IPCC rapport. Ook dit rapport, dat begin volgend jaar zal verschijnen, wordt kritisch gereviewed. Vanuit Nederland dragen zo'n 40 wetenschappers hieraan bij.

Professor Priem maakt niet echt duidelijk wat hij met de CO2-ideologie bedoelt. Hier laat hij een kans liggen. Immers, of de CO2-uitstoot beperkt moet worden is vooral een ethische en een politieke vraag. Is het acceptabel dat we dingen doen waardoor de aarde onherstelbaar zou kunnen veranderen? In plaats van die vraag te bespreken haalt hij ongenuanceerd uit naar 'broeikasdeskundigen' van de gereformeerde Vrije Universiteit die de CO2-apocalyps verkondigen'. Diezelfde VU-geleerden hebben onlangs flink wat kritiek geuit op het concept van het nieuwe IPCC rapport, waarbij zij zich genuanceerd uitlieten. En die kritiek was welkom. Evenals de kritiek van professort Priem. Maar wel graag met de juiste argumenten.