Bildt: Srebrenica kan niet worden heroverd; Parijs krijgt geen steun voor voorstel herovering

PARIJS/LONDEN, 13 JULI. Frankrijk heeft gisteren geen enkele steun gekregen voor het voorstel, met geweld de status van Srebrenica als 'veilig gebied' te herstellen.

De Fransen hebben troepen van de 'snelle-reactiemacht' (RRF) aangeboden om de Bosnische Serviërs uit de enclave Srebrenica te verdrijven. Premier Juppé zei gisteren dat “we Srebrenica niet met de staart tussen de benen kunnen verlaten” en dat de VN-vredesmacht in Bosnië “zinloos” wordt als “we dit beleid van voldongen feiten accepteren”. President Chirac vond dat “de hele missie van de VN in het geding is als deze enclaves niet worden gerespecteerd en als die van Srebrenica niet wordt hersteld”. “Als we niet reageren - ik bedoel de internationale gemeenschap, omdat Frankrijk duidelijk niet alleen kan optreden - moeten we ons afvragen welk doel [de VN-vredesmacht] UNPROFOR daar nog heeft en de consequenties trekken”, aldus Chirac, kennelijk refererend aan een mogelijke terugtrekking van de Franse VN-troepen.

Parijs kreeg gisteren voor het voorstel echter geen steun. De Amerikaanse regering liet de theoretische mogelijkheid van steun voor het plan open toen ze gisteren meldde elk gezamenlijk plan van de Europese bondgenoten te ondersteunen. Maar de Britse minister van buitenlandse zaken Rifkind zei dat Londen weliswaar voor het herstel van de status van 'veilig gebied' in Srebrenica is, maar dat de Bosnische Serviërs daar “door onderhandelingen” toe moeten worden gebracht. Hij zei dat het een “wrede misleiding” zou zijn te geloven dat de troepenleverancies van UNPROFOR in staat zijn in Bosnië oorlog te voeren. Rifkind vroeg vandaag de Servische president Milosevic ervoor te zorgen dat de Bosnische Serviërs “zich beschaafder gedragen”.

De speciale gezant van de VN in ex-Joegoslavië, Yasushi Akashi, wees het denkbeeld van een militair ingrijpen in Srebrenica, zoals voorgesteld door Frankrijk, onomwonden van de hand: “Ik denk niet dat dat mogelijk is.” Carl Bildt, de EU-onderhandelaar in de crisis in ex-Joegoslavië, sprak zich eveneens tegen het Franse plan uit. “Het is moeilijk in te zien hoe welke grote militaire operatie dan ook, ondernomen door wie dan ook, daadwerkelijk kan leiden tot de herovering van Srebrenica”, aldus Bildt.

De Bosnische minister van buitenlandse zaken, Muhamed Sacirbey, heeft gisteren vergeefs de NAVO om hulp gevraagd. Na een gesprek met een aantal NAVO-ambassadeurs in Brussel liet Sacirbey zich bitter uit over de NAVO en de VN, als “bureaucraten die op honderden kilometers afstand een oorlog trachten te beëindigen”. De relatie tussen Bosnië en de VN is “dringend aan herijking toe”, aldus Sacirbey. “Er wordt te veel gesold met het Bosnische volk. Het vertrouwen in het kunnen van de internationale gemeenschap is ernstig geschaad.” De 'snelle-interventiemacht' heeft zich wellicht, volgens Sacirbey, “al irrelevant gemaakt” nu ze in Srebrenica niet heeft ingegrepen. “De val van Srebrenica heeft aangetoond dat de pogingen om door onderhandelingen een eind aan de oorlog te maken zijn gedoemd te mislukken zonder een krachtiger internationale militaire strijdmacht op de grond om de Serviërs af te schrikken”, aldus Sacirbey. “Zonder effectieve militaire aanwezigheid is de diplomatie in Bosnië verdoemd.”

President Izetbegovic van Bosnië zei gisteren dat zijn regering het mandaat van de VN-vredesmacht niet zal verlengen als het in oktober afloopt en dat ze zich de vrijheid voorbehoudt het mandaat al eerder op te zeggen. Volgens Izetbegovic moeten de VN en de NAVO Srebrenica met geweld heroveren. (Reuter, AP)