Radio 2 vecht met 'lichte info' tegen jukebox-stations

Tevreden is hij nog lang niet, de waarnemend zendercoördinator van Radio 2. Weliswaar is er voorlopig een eind gekomen aan de gestage afbrokkeling van het luisterpubliek die het station de laatste jaren teisterde, maar het gemiddelde luisterdichtheidcijfer heeft zich gestabiliseerd op een niveau dat Paul van der Lugt nog voorkomt als te laag: 1,6 procent overdag, hetgeen gelijk staat met circa 200.000 luisteraars. Minder dus dan de 2 procent die de nieuwe concurrenten Radio 10 Gold en Radio Noordzee Nationaal in een ommezien aan zich hebben weten te binden. Van der Lugt zou “de warmste zender van Nederland”, zoals het station in de reclamecampagne heette, op zijn minst even populair willen maken als die twee commerciële jukebox-stations.

De laatste jaren leek Radio 2 een amechtig overlevingsgevecht te voeren met een ware warboel aan gezelligheid uit het jaar nul, spelletjes, muziekjes en luchtige rubriekjes waarmee een grote groep radiomedewerkers het ogenblik van hun pensionering nog even voor zich uit wisten te schuiven. Bovendien werd de zender gekenmerkt door een veelheid aan programma's over theateramusement, zodat elke artiest met een nieuwe cd of een nieuwe theatervoorstelling werd benaderd door minstens vijf verschillende radioprogrammamakers met het verzoek om de primeur.

Sinds 1 januari heeft Radio 2 echter een gedaanteverandering ondergaan, die veel weg heeft van een laatste, bijkans desperate poging de commercie te bevechten. Maar in die strijd is, op typisch Hilversumse wijze, niet gekozen voor identieke wapens. Terwijl stations als Radio 10 Gold en Radio Noordzee Nationaal vrijwel uitsluitend muzikaal behang produceren - en daarom ook uiterst geschikt zijn voor cafés, snackbars en supermarkten - spreekt Paul van der Lugt over Radio 2 als een “amusementszender”, waarin de muziek weliswaar de boventoon voert, maar waarin ook ruimte moet zijn voor lichte informatie. “Dat is de taak van een publiek radiostation,” zegt hij op strijdvaardige toon. Het gevolg is een programmering die elke werkdag hetzelfde biedt op hetzelfde uur, met de maandagochtendaflevering van het TROS-programma De gouden uren als best beluisterde uitzending (3 procent) en twee afwijkende weekendprogramma's als de nummers twee en drie: het cabareteske Spijkers met koppen op zaterdag (2,4 procent) en het aloude Muziek Mozaïek van Willem Duys op zondag (2,3 procent).

Radio 2 moet, aldus Van der Lugt, de leeftijdsgroep van 35 tot 55 jaar bedienen- voor wie zich daarboven bevindt, is op deze zender, afgezien van het Duys-uurtje, geen aandacht. De grijze actiegroep Radio Vitaal, die tot dusver ruim 600 aanhangers heeft verworven met een pleidooi voor méér Ramblers, méér Sinatra en méér Louis Davids op de Hilversumse radio, is intussen door de AVRO benaderd “om eens te praten”, maar heeft voorlopig alleen te horen gekregen dat er misschien een uurtje op Radio 5 kan worden ingeruimd. Radio 2 wil het publiek vooral paaien met het repertoire dat in vaktermen bekend staat als gouwe ouwe en hoofdzakelijk uit de sixties en de seventies stamt. De wijze waarop daaruit wordt geput, verraadt verder weinig inventiviteit: de plaatjes worden meestal lukraak en willekeurig gedraaid tot er weer een paar uur vol zijn, zonder ook maar de geringste poging er, bijvoorbeeld door een thematische rangschikking, iets méér van te maken.

Het gevolg is een murw makende eenvormigheid, die door de zendercoördinator evenwel als pluspunt wordt genoemd: “De eenvormigheid is goed gelukt; de afspraken die we daarover hebben gemaakt, worden door de verschillende omroepen perfect nageleefd.”

Hooguit kwelt hem, naar zijn zeggen, nog de vraag of het huidige aanbod aan “volkse muziek” in de Nederlandstalige sector (“Koos Albers en nòg volkser”) moet worden gehandhaafd: “Daar ben ik niet helemaal zeker van.” De vraag of er ook hits van tegenwoordig - en welke dan - moeten worden gedraaid, wordt binnenkort door de afdeling kijk- en luisteronderzoek per telefonische enquête voorgelegd aan een steekproef van 2-luisteraars.

Frits Spits, die namens de KRO het dagelijkse programma Tijd voor twee presenteert, heeft die vraag voor zichzelf al beantwoord. “Men hinkt hier nog te veel op twee gedachten”, zegt hij. “Enerzijds wordt de doelgroep als richtsnoer voor de muziekkeus genomen en anderzijds de hitparade. Ik vind dat het mogelijk moet zijn af en toe óók de muziek van nu te laten horen. Het zou te gek voor woorden zijn om mensen van 45 te veroordelen tot alleen maar muziek van vroeger. Als je voortdurend tegen iemand zegt dat hij een ouwe lul is, gaat hij zich ook zo voelen.”

Ook is volgens Spits, die zijn programma lardeert met een telefoonspel en gesprekjes over “de actualiteit”, op de werkvloer nog niet duidelijk of Radio 2 een muziekzender of een amusementszender is: “We worden geacht te concurreren tegen de commerciële muziekzenders, maar ik zou het stom vinden als wij zouden proberen precies hetzelfde te doen als zij. Er moet óók informatie zijn, en óók amusement. Maar dat is een ingewikkelde taak, al was het maar omdat de manier waarop wij de actualiteiten behandelen, in niets moet lijken op Radio 1.”

De vroeger zo populaire discjockey van Radio 3 (de Avondspits) heeft de moed nog niet verloren, hoewel ook hij de huidige luistercijfers nog te karig vindt. Tegenwoordig haalt hij een gemiddelde luisterdichtheid van 2,1 procent - en dat is aanzienlijk minder dan waaraan hij voorheen gewend was. “Heel wat mensen denken nu dat ik ben gestopt met radio maken. Alleen daaruit kun je al afleiden dat Radio 2 zijn ideale vorm nog niet heeft gevonden.”