Een kartonnen aankleedpopje

Claudia Schiffer: Ontboezemingen. Uitg. Forum Amsterdam

Lengte 1.80, borstomvang 90, taille 62, heupen 90, schoenmaat 40, haren blond, ogen blauw - met deze maten en kleuren werd op het omslag van het modeblad Vogue de wereldberoemde topmannequin Claudia Schiffer geportretteerd, wier oogopslag en glimlach al jarenlang de covers van gerenommeerde glossy tijdschriften als Elle, Bazaar, Marie Claire en Lui sieren, wier boezem voor tien miljoen verzekerd schijnt en die nu ook nog een boek geschreven heeft. Ganz privat is de wervende titel van de oorspronkelijk Duitse uitgave, in Nederland met veel koopmansgevoel vervangen door het beloftevolle Ontboezemingen.

Al verscheen ze in minuscule bikini's en onthullende badpakken op de maandbladen van een kalender die in voluptueuze letters haar naam draagt, deze honingblonde Duitse is nooit een populaire pin-up girl geworden zoals Marilyn Monroe of Brigitte Bardot, met wie ze overigens wel het kinderlijke pruillipje gemeen heeft. Blijkbaar wekt haar verschijning meer bewondering dan begeerte.

Bij het doorbladeren van het aan haar gewijde fotoboek werd ze voor mij meer en meer een paspop en moest ik herhaaldelijk denken aan de ouderwetse kartonnen speelgoedfiguurtjes in ondergoed, die aangekleed moesten worden met papieren kleren die met kleurloze omvouwstrookjes konden worden aangebracht. Wat voor kledingstukken je ook koos, de gelaatsuitdrukking van het model bleef star en onveranderlijk hetzelfde.

Wat was Claudia Schiffer op de kiekjes uit het familiealbum die in het boek zijn opgenomen een aardig, goedlachs kind, dat je als een jongste zusje graag zou vertroetelen.

Er zit een twintig jaar oude foto tussen van een kleuterklasje in Rheinberg, een dorpje in de buurt van Düsseldorf waar ze opgroeide. Je moet even zoeken voor je haar ziet zitten op een van de achterste rijen, bijna verscholen achter de andere kinderen, lange blonde haarslierten half voor het gezichtje waarin de latere trekken al duidelijk zichtbaar zijn.

En wat was ze een lieve tiener, die je na dansles maar al te graag naar huis zou hebben begeleid in de hoop aan haar voordeur als beloning voor die niet geheel en al belangeloze dienstvaardigheid heel even op je wang de lippen te mogen voelen van Claudia met haar hemelsblauwe ogen. Nog onbekend, maar in stilte door alle jongens van haar klas bemind, die ze, naar ze later bekende, rijzig als ze toen al was, te klein voor haar vond.

Je hebt het gevoel bij de familie Schiffer even over de heg te mogen kijken als je, verder bladerend in het album, haar met een zweem van verlegenheid in de ouderlijke achtertuin ziet staan, in een T-shirt, haar lange meisjesbenen onder een witte short, met gympen aan haar voeten.

Wat hebben de fotografen aangericht voor wier lenzen haar glimlach verstrakte tot een ingestudeerde smile? Waarom hebben visagistes op haar meisjesgezicht een masker van make-up gelegd en vlochten coiffeurs haar wilde haarstrengen tot gekunstelde kapsels?

Voor Chanel, Lagerfeld, Versace, Valentino en andere modehuizen liep ze, voor buitensporige honoraria, met de voorgeschreven passen heen en terug op talloze catwalks, in het verblindende flitslicht van camera's, in japonnen met meterslange slepen en in badpakken die slechts uit een aantal verstrengelde veters bestonden. Om de daarop volgende dagen op een luxueuze maar onpersoonlijke hotelkamer in de geïllustreerde modemagazines zelf te zien wat zij geworden was: een vrouw die hooguit nog op haar leek en die tot een eeuwige jeugd veroordeeld was. Met een gebloemde doek om haar slanke lenden, een strooien hoed op haar haren, in het doorzichtige tule van een tot nu toe onbenutte bruidsjurk, de welvingen van haar boezem koket opbollend boven het kantwerk van een geraffineerde creatie.

Bij de voorstelling van Ganz privat aan de verzamelde pers in het Hilton Hotel in München verklaarde ze, onbedoeld openhartig, dat ze geen regel van het boek zelf geschreven had. Ze was in het zwart gekleed. Signalement: lengte 1.80, borstomvang 90, taille 62, heupen 90. De ideale maten.

Leeft Claudia Schiffer eigenlijk nog wel?