Blauwhelmen; 'Ed en Willem Bever' in moslim-enclave

ROTTERDAM, 12 JULI. Geen water, weinig, veel te weinig voedsel en vrijwel geen medicijnen. Zo staan de zaken er voor op de basis Potocari van DutchBat 3, waar ongeveer 380 Nederlandse VN-militairen zich hebben teruggetrokken na de 'val' van de stad Srebenica. Op en rond de basis, in verlaten fabriekshallen of in de buitenlucht, verblijven nog eens 20.000 vluchtelingen uit de veroverde stad en het omliggende gebied.

“Een grimmige situatie”, zo schetst een woordvoerder van het ministerie van defensie de omstandigheden in het noorden van de enclave. De commandant van het Nederlandse bataljon, overste Karremans zou de ellende vanmorgen bespreken met de Bosnisch-Servische generaal Mladic. Inzet van dit gesprek is het onmiddellijk weer op gang brengen van hulpkonvooien. Ook het lot van de 30 Nederlanders die 'krijgsgevangenen' zijn van de Bosnische Serven zou aan de orde worden gesteld.

Twintig soldaten van het bataljon zitten sinds het afgelopen weekeinde vast in Bratunoc en tien in een mijn in de zuidwesthoek van de enclave. Gisteravond is de Nederlandse observatiepost Charlie 'overgenomen' door moslim-strijders, die de tien Nederlandse militairen ontwapenden en tot nut oe niet hebben laten gaan. Al eerder moesten de honderd manschappen van de Bravo-compagnie in Srebenica hun in allerijl georganiseerde blokkade tegen het oprukkende Bosnisch-Servische leger opgeven. Ze voegden zich bij de collega's in de 'compound' Potocari, vergezelgd door duizenden wanhopige vluchtelingen.

Aanvankelijk bestond de basis uit een verlaten accufabriek. Sinds eind vorig jaar staan op het terrein tijdelijke onderkomens, die onmiddellijk van namen zijn voorzien: Gunnershome, Huize Ed en Willem Bever, de Babbelbox (waar de vrouwelijke VN-ers wonen). De omstandigheden zijn al enige maanden zorgelijk. Dieselolie voor de pantser- en rupsvoertuigen is in beperkte mate voorradig. Een van de sergeanten huurde daarom enkele weken geleden twee paarden van een landbouwer om daarmee voorraden op te halen uit een naburige plaats. Maar het gebrek aan brandstof heeft nog andere gevolgen: alleen koude douches, vriezer en koelkast buiten gebruik, voor het koken kan slechts één plaat worden gebruikt.

In de enclave Srebenica zaten tot voor enkele maanden ruim 600 Nederlandse militairen. Dat aantal is fors gedaald doordat verlofgangers geen toestemming kregen om er terug te keren. Geruime tijd wachtten ze vergeefs in Zagreb op toestemming. Sinds weken zijn er iets meer dan 400 'dutchbatters' in de streek.