Pleidooi paus voor rechten van vrouw

ROME, 11 JULI. In een open brief aan alle vrouwen houdt paus Johannes Paulus II een ongebruikelijk krachtig pleidooi voor de rechten van de vrouw en roept hij op tot een campagne tegen seksueel geweld. De paus blijft echter gekant tegen de vrouw in het ambt.

Nog niet eerder heeft een paus zich zo duidelijk uitgesproken voor de rechten van de vrouw. Voor het eerst wordt in een document van de rooms-katholieke kerk een “agressieve masculinistische houding” veroordeeld. De paus vraagt in de gisteren gepubliceerde brief excuus voor de opstelling van rooms-katholieke geestelijken in het verleden. Hij zegt dat “objectieve schuld” voor de fouten van het verleden toevalt aan “niet weinig zonen van de Kerk” die de rechten en de waardigheid van de vrouw niet hebben erkend en zo ertoe hebben bijgedragen dat vrouwen vaak een marginale rol kregen toebedeeld

In een aantal opzichten leest de negentien pagina's tellende brief als een feministisch pamflet. “Er bestaat een dringende noodzaak om op ieder terrein echte gelijkheid te bereiken”, schrijft de paus. Als voorbeelden noemt hij gelijke betaling voor gelijk werk, bescherming van werkende moeders en een rechtvaardig carrièreverloop. Hij schrijft verder dat getrouwde vrouwen dezelfde rechten moeten hebben als hun echtgenoten.

Na een lofrede van twee pagina's op “het genie van de vrouw” pleit hij voor wetgeving om vrouwen beter te beschermen tegen seksueel geweld. Hij haalt ook uit naar de “mercantilistische en hedonistische” cultuur waarin vrouwen als object worden gebruikt, of dat nu in de reclame is of in de prostitutie.

De paus spreekt zijn bewondering uit voor vrouwen die hebben gestreden voor gelijke sociale, economische en politieke rechten voor hun seksegenoten. Hij schrijft dat het feminisme, ondanks een aantal fouten, een “in wezen positieve” bijdrage heeft geleverd, maar voegt daaraan toe dat meer moet worden gedaan “om discriminatie te voorkomen van degenen die ervoor hebben gekozen echtgenote en moeder te zijn”.

In zijn brief staat de paus ook stil bij vrouwen die zwanger zijn geraakt door een verkrachting, zoals bijvoorbeeld op grote schaal is gebeurd in Bosnië. “In dergelijke omstandigheden is de keuze voor abortus, die nog altijd een ernstige zonde blijft, een misdaad die moet worden toegerekend aan de man en aan de medeplichtigheid van de omgeving.” De paus spreekt wel zijn grote achting uit voor vrouwen die “op een heroïsche manier” zo'n zwangerschap uitdragen.

Wat betreft de vrouw in het ambt blijft hij bij het standpunt dat hij zeven jaar geleden uiteenzette in zijn encycliek Mulieris dignitatem ('Over de waardigheid van de vrouw'). Christus heeft, bewust en niet onder druk van de toenmalige conventies, alleen mannen als apostelen gekozen, schreef hij toen, daarom kunnen vrouwen geen priester worden.