Plastic kogels voor betogers in Noord-Ierland

LONDEN, 11 JULI. De politie in Noord-Ierlandheeft gisteravond met plastic kogels geschoten op protestantse demonstranten die een blokkade hadden omzeild en op weg waren naar een katholieke wijk in Portadown, een plaatsje in het zuiden van Ulster.

Agenten in gevechtstenue voerden man-tegen-man-gevechten met protestantse jongeren in de weilanden aan de stadsrand. Demonstranten gooiden met flessen en stenen. Een onbekend aantal politiemensen raakte gewond.

Politie en protestanten staan al sinds zondag onverzoenlijk tegenover elkaar aan de voet van de parochiekerk van Drumcree. De Royal Ulster Constabulary, de Noordierse politiemacht, weigert een optocht van protestantse Oranjelieden te laten passeren. Ze vreest voor ongeregeldheden als de stoet, die een historische overwinning op de katholieken herdenkt, dwars door een katholieke buurt trekt. Maar de Oranjelieden willen niet wijken. Ze zeggen dat hun religieuze en culturele vrijheid op het spel staan. Ze houden krampachtig vast aan de route die ze al 188 jaar lang zijn gegaan.

De rellen van gisteravond volgden onmiddellijk op een vurige toespraak van dominee Ian Paisley, de leider van de Democratic Unionist Party. “Als het nodig is sterven we liever dan dat we ons overgeven”, verklaarde Paisley tegen de 5.000 demonstranten. “Als we hier niet winnen, is de slag verloren, dus het is een kwestie van leven of dood. Het is een kwestie van Ulster of de Ierse republiek. Het is een kwestie van vrijheid of slavernij.”

Onmiddellijk nadat zijn woorden waren verstomd trokken demonstranten door de velden in de richting van de katholieke buurt die ze niet mogen doorkruisen. Enkele honderden meters van de huizen konden ze uiteindelijk tot staan worden gebracht. Katholieken hadden zich intussen bewapend met stenen en ijzeren staven om zich tegen een mogelijke aanval te verdedigen.

Dominee Paisley was zichtbaar geschokt door de gewelddadige uitbarsting na zijn toespraak. Hij probeerde de verhitte gemoederen te sussen. Hij probeerde met de politie tot een compromis te komen. Maar hij kon niet verhinderen dat de belegering haar tweede nacht in ging. Vanmorgen duurde de impasse nog altijd voort.

Ook in andere delen van Noord-Ierland deden zich gisteren geweldsuitbarstingen voor in protestantse wijken, zoals in Belfast en Coleraine. In de havenstad Larne blokkeerden truckers alle toegangswegen om hun steun aan de demonstranten in Portadown te betuigen. De veerboten werden daardoor onbereikbaar voor alle autoverkeer.

Sir Patrick Mayhew, de Britse minister voor Noord-Ierland, weigerde gisteren in te grijpen. Hij zei dat de politie de zaak uitstekend alleen af kan. Suggesties dat de ernstigste protestantse rellen in tien jaar een bedreiging voor het Noordierse vredesproces vormen, deed hij af als voorbarig. Hij zei dat het vredesproces al zwaardere beproevingen heeft doorstaan.