'Drugsgeld gewit via Burundi'

NAIROBI, 11 JULI. Franse wapenhandelaren en Zuidamerikaanse drugskartels werken samen bij de levering van wapens aan milities in het door burgeroorlog verscheurde Burundi. Dat heeft het in Kenia gedrukte weekblad de EastAfrican gisteren gemeld.

Latijns-Amerikaanse drugskartels witten hun in de drugshandel verdiende geld door de wapenverkopen. Zij doen dit in samenwerking met wapenleveranciers die van Franse afkomst zijn, aldus de Oostafrikaanse krant. De Franse regering zou niet betrokken zijn bij de leveranties, maar er wel van op de hoogte zijn.

De voormalige Burundische minister van buitenlandse zaken Jean-Marie Ngendahayo, die vorige maand het land ontvluchtte wegens de onmacht van zijn regering het geweld te stoppen, bevestigt deze berichten. Na zijn ontslag zei hij al dat “buitenlandse machten” een rol spelen bij het aanwakkeren van het etnische geweld in Burundi. Over de vermeende samenwerking van drugs- en wapenhandelaren zegt hij deze week in de EastAfrican: “Dat is heel, heel dicht bij de waarheid. Er wordt absoluut Zuidamerikaans drugsgeld witgewassen door wapenleveranties aan Burundi.”

Mogelijk maken de drugskartels ook gebruik van de instabiliteit in Burundi om drugs te verhandelen in of via het Middenafrikaanse land, aldus de krant. Burundi heeft traditioneel de naam het smokkelnest van Afrika te zijn. Tot enkele jaren geleden was het land bijvoorbeeld de grootste exporteur van illegaal ivoor, hoewel er niet één olifant rondloopt in het dichtbevolkte landje. De moord twee jaar geleden op de democratisch gekozen Hutu-president Melchior Ndadaye zou mede het werk zijn geweest van mafiosi die vreesden voor acties van het nieuwe regime tegen hun criminele activiteiten. Deze criminelen onderhouden banden met enkele radicale politici.

De wapens voor Burundi zouden naar diverse partijen in het conflict gaan. In het land opereren verschillende Hutu-milities. Ook vechten er Tutsi-groepen, die veelal samenwerken met het vrijwel uitsluitend uit Tutsi's bestaande regeringsleger. In de afgelopen maanden slaagden de Tutsi-soldaten erin de hoofdstad Bujumbura te zuiveren van vrijwel alle Hutu-bewoners. Hutu-guerrillastrijders voeren gewapende acties uit rond de hoofdstad en ze slaagden er de laatste weken in grote delen van het land onbegaanbaar te maken door overvallen die nog steeds in aantal toenemen. Burundi lijkt af te stevenen op een grootschalig bloedbad met dezelfde tegenstelling tussen Hutu's en Tutsi's als in Rwanda.

Het Gebied van de Grote Meren - Rwanda, Burundi, Oost-Zaïre, West-Tanzania en Zuid-Oeganda - stroomt vol met wapens. Volgens talrijke bronnen zijn de afgelopen maanden grote wapenvoorraden afgeleverd voor Hutu-soldaten van het voormalige Rwandese regeringsleger. Deze soldaten houden zich op tussen de ruim één miljoen Hutu-vluchtelingen in Oost-Zaïre. Hun aantal zou nu in totaal 50.000 man bedragen. Tienduizend van hen zijn onlangs, aldus een functionaris van de Verenigde Naties, “verdwenen” uit het gebied rond de Oostzaïrese stad Goma.

Tegelijkertijd komen er berichten uit de Zaïrese hoofdstad Kinshasa over speciale training van elitetroepen van het voormalige Rwandese leger in de provincie Equateur in Midden-Zaïre op de basis Rumangabo en in het kamp Kota Koli. Op deze bases kregen de elitetroepen van Zaïre's president Mobutu Sese Seko hun training, evenals de presidentiële garde van Juvenal Habyarimana, de Rwandese president wiens vliegtuig vorig jaar waarschijnlijk door Hutu-extremisten werd neergehaald.

In Noord-Burundi oefenen Hutu-extremisten uit zowel Rwanda als Burundi illegaal. Ook in en rond de vluchtelingenkampen in Oost-Zaïre werken Hutu's uit beide landen samen bij hun plannen voor een opstand tegen de door Tutsi's gedomineerde regimes in Bujumbura en Kigali. Het voormalige Rwandese Hutu-leger ontving tot vorig jaar wapens van Zuidafrikaans fabrikaat. Volgens een bron in het Burundische regeringsleger gaan deze Zuidafrikaanse wapenleveranties aan Hutu's in de regio nog steeds door. Zuidafrikaanse wapenleveranciers ontkennen dit maar volgens de EastAfrican hebben de transacties vermoedelijk wel plaats.