Brussel dreigt zuidelijke staten met sancties

BRUSSEL, 11 JULI. Griekenland, Spanje en Portugal hebben te verstaan gekregen dat ze snel een serieus begrotingsbeleid moet gaan voeren of anders de mogelijkheid riskeren miljarden aan steun vanuit Brussel mis te lopen.

Dat dreigement werd gisteren voor de eerste keer in Brussel geuit op de bijeenkomst van de ministers van financiën van de vijftien lidstaten van de Europese Unie.

De openlijke veroordeling betekent een psychologische dreun voor Spanje - juist vanaf het begin van deze maand voorzitter van de EU, en voor Portugal en Griekenland. Tijdens de bijeenkomst van de EU-ministers kwam het zelfs tot een stemming, waarbij alle andere ldistaten zich, tegen de zin van de drie genoemde landen, uitspraken voor het publiceren van het harde oordeel. Die mogelijkheid bestaat sinds begin vorig jaar de tweede fase van de Economische en Monetaire Unie (EMU) is ingegaan, waarbij aan de EU-lidstaten een strakkere begrotingsdiscipline wordt opgelegd.

Griekenland, Spanje, Portugal en ook Ierland behoren tot de armste lidstaten van de EU. Op grond daarvan werd voor hen in 1992 het Speciaal Cohesiefonds opgericht ten bedrage van 15,5 miljard ecu (meer dan 30 miljard gulden) met een looptijd tot 1999. De kredieten uit dit fonds, die bovenop de miljardensubsidies komen uit de zogeheten struktuurfondsen, en zijn bedoeld om de landen te helpen zich voor te bereiden op de totstandkoming van de derde en definitieve fase van de EMU. Maar er is wel de voorwaarde aan verbonden dat de betrokken lidstaten hun begrotingstekorten verminderen volgens een van te voren vastgesteld patroon.

Met Ierland zijn er geen problemen. Integendeel, volgens de zogeheten Maastricht-criteria voldoet Ierland, samen met Luxewmburg en Duitsland, thans al aan de voorwaarden voor toetreding tot de EMU. Ierland kent weliswaar een grote staattschuld, maar slaagt er in die aanzienlijk te reduceren door te bezuinigen op de overheidsuitgaven.

Vooral Griekenland, maar ook Spanje en Portugal, slagen er evenwel niet in om orde op zaken te stellen en zich te houden aan de voor dit jaar afgesproken begrotingsdoelstelling. Duistaldn stelde daarom gisteren een harde aanpak voor door de subsidiestroom uit het cohesiefonds al volgend jaar droog te leggen. De meeste andere lidstaten willen zo ver niet gaan, maar tegelijk wilden zij wel een ernstige waarschuwing afgeven. Het vasthouden aan de voorwaarden is een kwestie van geloofwaardigheid, zo lieten onder meer de ministers uit Duitsland, Groot-Brittannie en Nederland weten.