Bewogen Claus toont teleurstelling over Tanzania

Nederlandse prinsen in Afrika, RTL4, 21.15u.

RTL 4 toont vanavond het resultaat van een keurige inbraak. De Luxemburgers hebben met succes het monopolie van 'de koninklijke' gekraakt. Voor het eerst in de televisiegeschiedenis verslaat RTL exclusief Oranje en heeft de vaste hofleverancier, de NOS, het nakijken.

RTL vertoont opnames van een bezoek dat prins Claus en prins Willem-Alexander vorige maand aan Tanzania brachten. Het betreft hier een ontwikkelingsreis met een sentimenteel randje, want Claus voerde zijn oudste zoon behalve naar ontwikkelingsprojecten ook langs de dierbare plaatsen van zijn jeugd. Een bijzondere reis bovendien, want nooit eerder stond de koninklijke familie toe dat de media - in dit geval naast RTL, De Telegraaf en NRC Handelsblad - een privé-reis van leden van de familie volgden.

'Nederlandse prinsen in Afrika' is voor een deel koninginnedag in de tropen: een inheemse bevolking die de prinsen uit den vreemde enthousiast begroet met muziek, zang en dans. Maar anders dan thuis in Spakenburg of Oldenzaal zijn ook de koninklijke gasten hier spontaan. Waar zie je in Nederland Claus met een eigen toestel zijn zoon op de foto nemen; waar kun je de prins-gemaal en de Prins van Oranje gearmd zien poseren voor het familie-album en waar zie je Willem-Alexander in het openbaar ontspannen dollen met zijn omgeving? Voor televisie levert dat prachtig materiaal op en voor de koninklijke familie is het bovendien een mooie vorm van public relations.

Natuurlijk is er ook de officiële, of liever de beleidsmatige kant: de ontwikkeling van Tanzania. Die is allerbelabberst moet ook de ere-voorzitter van de Nederlandse ontwikkelingsorganisatie SNV, Claus ter plaatse vaststellen. Een gang langs projecten toont hier en daar lokale vooruitgang, maar de algehele situatie van het land is beroerd.

Die feiten zijn niet nieuw, maar de somberheid van Claus over de ontwikkeling van het land komt wel authentiek in beeld. De opnames tonen een teleurgestelde en ook een melancholieke Claus. Een man die na vijftig jaar moet vaststellen dat het paradijs van zijn jeugd er niet meer is, de plantage van zijn familie verwilderd is geraakt en Tanzania als land nauwelijks vooruitgang boekt.

Claus geeft zijn impressies tijdens een interview in de open lucht ergens in het noorden van Tanzania met zicht op de majestueuze top van de Kilimanjaro. Hij wijst op de vlakte, de bomen en de berg in de verte en mijmert over de zonsondergang van de vorige dag die 'zo ongelofelijke mooi' was. Het is een zichtbaar emotionele Claus die verklaart dat er 'in de hele wereld geen plaats is waar hij liever vertoeft'.

De televisiekijker die wacht op een diepgravende impressie van een kwetsbaar ontwikkelingsland kan doorschakelen, de kijker die een bewogen prins-gemaal wil zien, moet beslist afstemmen.