Marine zet 'Mururoa' op agenda in Frankrijk

De honderdvijftig Franse commando's die gisteren, gebukt onder traangaswolken, het Greenpeace-schip Rainbow Warrior hebben geënterd, lijken te slagen waar een bescheiden bataljon buitenlandse staatshoofden tot nu toe faalde: in het aanwakkeren van een Frans debat over kernproeven in de Stille Oceaan. Terwijl in het buitenland de irritatie over het Franse voornemen steeds duidelijkere vormen aannam, leken de kernproeven in het land zelf in de afgelopen weken nauwelijks voor commotie te kunnen zorgen.

De recente protesten van Japan, Nieuw Zeeland, Australië, en vijf Europese landen (Nederland, Oostenrijk, Zweden, Finland en Denemarken) maakten in Frankrijk geen indruk. President Chirac wuifde de kritiek vriendelijk weg, hield voet bij stuk en aan zijn thuisfront bleef het stil. Massale publieke verontwaardiging bleef uit. Demonstraties tegen het besluit, zoals vorig weekeinde in Parijs, werden door slechts enkele duizenden activisten bezocht.

Het doorgaans behoedzaam links van het midden opererende Franse dagblad InfoMatin probeerde vanochtend de stilte te doorbreken. “Ze zijn gek, die marine-jongens”, schreeuwde de voorpagina. En ook de cartoonist van de krant nam de inzet van Franse troepen op de korrel. “Het is eenvoudiger dan Bosnië”, verzuchten twee Franse soldaten nadat een armada van oorlogsbodems een als stoomboot vermomde Rainbow Warrior in de tang heeft genomen. “Het land staat alleen in de wereld als een fatalist”, aldus het hoofdcommentaar, en dat terwijl Frankrijk in de wereld toch al wordt gezien als een “bommengooiende maniak”. Het linkse Liberation verweet Chirac vanochtend slechts te luisteren naar de atoom-lobby en zich te gedragen als een neo-koloniaal.

In de Franse binnenlandse politiek ligt de affaire tamelijk overzichtelijk. Conservatief Frankrijk schaarde zich achter de president en is dus voor de kernproeven. De conservatieve Le Figaro vroeg zich vanochtend af waaraan Greenpeace zijn mandaat ontleent en schilderde de organisatie af als anti-Frans. Waarom protesteren ze niet tegen de kernproeven van China, vroeg de commentator van de krant zich af?

Het protest van linkerzijde kwam slechts aarzelend op gang. François Mitterrand, socialist en gepensioneerd president maar nog altijd in het bezit van een fijne politieke neus, gebruikte zijn eerste vraaggesprek na de machtswisseling van dit voorjaar om Chirac de mantel uit te vegen. De socialistische voormannen van het moment namen de voorzet van de oude meester pas laat over. Afgelopen weekeinde gaf de partijraad een verklaring uit waarin Chirac wordt opgeroepen nog eens rustig na te denken over zijn besluit en veroordeelde de socialistische voorman Lionel Jospin de proeven.

Politieke commentatoren zoeken het uitblijven van felle protesten en politiek vuuwerk vooral in het feit dat het gebruik van kernergie voor zowel civiele als militaire doeleinden in Frankrijk nauwelijks omstreden is. De anti-kernenergiebeweging is er traditioneel tamelijk zwak. Bovendien kan de Franse defensiemacht zich, ook na het einde van de Koude Oorlog, verheugen in een brede steun van de bevolking.