China laat consul VS toe tot activist voor mensenrechten

PEKING, 10 JULI. Amerikaanse diplomaten in Peking zijn er vanmorgen in geslaagd een ontmoeting te hebben met de Chinees-Amerikaanse mensenrechtenactivist Harry Wu, die door de Chinese autoriteiten in hechtenis is genomen op beschulding van het stelen van staatsgeheimen. Dit heeft een woordvoerder van de Amerikaanse ambassade in Peking vandaag bevestigd. Volgens de woordvoerder heeft de Amerikaanse consul-generaal, Arturo Macias, een persoonlijk gesprek gehad met Wu, maar kan niet nader worden ingegaan op de details daarvan.

In een reactie op de arrestatie van Wu, die zaterdag formeel plaatshad, heeft de voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, Newt Gingrich, gisteren gepleit voor een erkenning van Taiwan, dat door Peking als een opstandige provincie wordt beschouwd.

Wu wordt, behalve van het stelen van staatsgeheimen, beschuldigd van spionage en het illegaal overschrijden van de grens. Op een dergelijk vergrijp staat in China de doodstraf. Met Wu kon sinds 19 juni al geen contact meer worden gelegd nadat hij werd aangehouden toen hij vanuit Kazachstan China trachtte binnen te komen.

De 58-jarige Wu is een bekende mensenrechtenactivist die een aantal boeken en artikelen op zijn naam heeft staan waarin hij de misstanden binnen het Chinese gevangeniswezen uit de doeken doet. Wu, die zelf negentien jaar gevangen heeft gezeten in Chinese werkkampen, werd herhaaldelijk gehoord door het Amerikaanse Congres.

In 1985, zes jaar nadat hij werd vrijgelaten, emigreerde Wu naar de Verenigde Staten, waar hij aan de universiteiten van Berkeley en Stanford onderzoek verrichtte naar schendingen van de rechten van de mens in Chinese werkkampen.

Wu besloot het daar echter niet bij te laten. In 1991 bracht hij enkele geheime bezoeken aan China. Zo maakte Wu, afwisselend vermomd als zakenman, arbeider en politie-agent, in opdracht van het Amerikaanse omroep CBS, spraakmakende opnames waarin hij de uiterst slechte omstandigheden in de werkkampen vastlegde. Tevens wist hij met de opnames aan te tonen dat China produkten exporteert die in de werkkampen zijn gemaakt.

Twee jaar later, in 1993, maakte Wu opnieuw geheime filmbeelden in China. Ditmaal leverde hij materiaal aan waaruit bleek dat Chinese gevangenisfunctionarissen handelden in organen van geexecuteerde gevangenen.

De inhechtenisneming van Wu komt op het moment dat de Chinees-Amerikaanse betrekkingen op een dieptepunt verkeren. Vorige maand veroordeelde China het bezoek van de Taiwanese president aan de Verenigde Staten. De inhechtenisneming van Wu wordt in verband gebracht met de vertroebelde betrekkingen.