De koeien in de Tour-uitzendingen loeien niet echt

Kreeg de televisiekijker naar de Tour de France tien jaar geleden bij uitzondering halverwege een bergetappe een blik vanaf een hoge Alpencol, tegenwoordig worden zelfs vlakke ritten urenlang doorgegeven. Zware bergetappes bijna in hun geheel. Uiteraard voor de sponsors, maar de wielerliefhebber kan er natuurlijk geen genoeg van krijgen. Die zou behalve de etappe ook nog het prepareren van de fietsen, het ontbijt en de opwarmmassage van de renners willen zien.

Het is opmerkelijk hoe weinig evolutie er in de techniek zit waarmee de Tour de France de afgelopen 25 jaar in beeld is gebracht. Zo moeten nog steeds de vliegtuigen die de radio- en tv-signalen doorgeven, bij laaghangende bewolking aan de grond blijven en zijn mobiele camera's veel kleiner en lichter geworden, maar nog steeds valt het beeld uit als het signaal tussen motorfiets en vliegtuig door gebladerte wordt tegengehouden. We zien de laatste jaren wel dat een camera-helikopter tot naast, of vlak boven de hoofden van de coureurs zakt. Dit tot hun ongenoegen omdat in het oorverdovende geraas de naar elkaar geschreeuwde waarschuwingen voor vluchtheuvels en gevaarlijke bochten niet meer gehoord kunnen worden.

In de jacht op kijkers en reclamegeld worden ook andere tactieken gebruikt. Bij Studio Sport was men vorig jaar zo smakeloos in de leader beelden van de valpartij te gebruiken die in een van de eerste etappes plaatsvond. Dag na dag werd de kijker geconfronteerd met een in volle sprint tegen een onoplettende politieagent botsende groep renners. Telkens weer die kluwen over en in elkaar schuivende en tegen de grond smakkende fietsen en lichamen: daar werd de kijker gelokt met sensatie.

Subtieler doet het Franse televisiestation het bij het opnemen en verspreiden van de beelden. Sinds vorig jaar worden we zonder het te weten getracteerd op audio reality. Ergens in de Franse studio wordt kennelijk tijdens de uitzending door iemand achter een toetsenbord geluid toegevoegd. De caravaan rijdt door een dorpje met een fraaie Romaanse kerk, en het gebouw is nog niet in beeld, of daar klinkt het gebeier van klokken. Zien wij vanuit de helikopter het peloton een Bretons haventje passeren: geen meeuw te zien, maar uit de luidspreker klinkt een hele kolonie. Zien wij naast de weg in het weiland een dravend groepje paarden? Gebries en gehinnik. Grazende koeien: geloei. In het bos? Het gekwinkeleer van een merel.

Er zit weliswaar variatie in het gebeier en gehinnik maar het aanzwellen en uitsterven van het geluid klinkt nog lang niet natuurgetrouw, en van het uit de natuurkunde bekende Doppler-effect is al helemaal geen sprake. Verder valt op dat alle kerkklokken luiden. Ook in Frankrijk staan de kerken leeg en als er al een koster is staat die gewoon langs de kant van de weg naar de Tour te kijken. Het is nog lang niet doortrapt genoeg, maar er zullen ongetwijfeld vorderingen worden gemaakt. Blijft de vraag of dit kan en waar de grens ligt. En wanneer gaan ze het beeld manipuleren? Voorlopig kunnen wij in de huiskamer spelen wie de meeste nep-geluiden ontdekt.