Voetstappen

Deze sprong is meer dan tachtig jaar oud en toch is de foto vorige maand genomen. Onmogelijk? Echt, het is zo. Luister naar het volgende verhaal. Als je wel eens tegen iemand roept, 'hé, je verliest wat' en hij vraagt 'wat dan?' en jij zegt 'je voetstap' begrijp je precies waar het over gaat.

Lang geleden kreeg de componist Igor Stravinsky een vreemd visioen. In z'n hoofd doemden beelden op van oude mannen die in een cirkel om een meisje zaten. Je kent dat wel, als in een droom dringen ineens vreemde figuren je gedachten binnen.

Stravinsky was klaarwakker en hij wist ook wat hij zag. Dit was een heidens feest. Het meisje danste en ze werd door die oude wijzen geofferd aan de god van de lente. Hij moest, zoals de meeste goden, gunstig worden gestemd.

De doodsdans van het meisje, die zag Stravinsky voor zich. Hij schreef er muziek bij voor een heel orkest en een paar jaar later maakte Vaslav Nijinski nog een ballet bij wat de componist ooit in z'n gedachten had gezien. Knetterende muziek en voor die tijd idiote sprongen. Stravinsky en Nijinski hadden er zo'n beestenbende van gemaakt dat het publiek woedend werd. Het floot, schreeuwde en joelde toen het theaterstuk in 1913 in Parijs voor het eerst werd uitgevoerd.

Toen gebeurde er iets onrechtvaardigs, maar weet jij hoe het anders had gekund? Door de grammofoonplaat en het concertgebouw werd de muziek van Stravinsky wereldberoemd. Het ballet van Nijinski raakte volkomen vergeten. Alleen een paar foto's en tekeningen, meer was er niet van overgebleven.

Graaf je wel eens in de grond op zoek naar beroemde scherven of baardmankruiken? Iets dergelijks hebben een paar schatgravers voor Nijinski's dans gedaan. Zijn ballet uit 1913, het moest weer op de planken komen. Ze spraken met oude danseressen, speurden naar decors en kostuums, probeerden alles over Nijinski's verdwenen lente-offer te achterhalen.

Ze groeven goed en vonden zelfs aantekenboekjes waarin de danser een groot aantal passen had genoteerd. Op 30 september 1987 was het zover. Le Sacre du printemps - zo heet het lenteoffer in het Frans - werd in de Amerikaanse stad Los Angeles opnieuw uitgevoerd.

Ik zag het stuk vorige week in Parijs. Het was een fantastisch om te zien dat die sprong uit 1913 en al die andere gestorven stappen weer tot leven waren gekomen. Net of je al die duizenden voetstappen op kunt rapen als iemand achter je roept dat je ze hebt verloren.