Verkoop en verhuur van grote grazers

Begrazings special, 1995. Ecoplan natuurontwikkeling. Mozartstraat 12, 9722 EC Groningen.

Natuurlijk beheer is in. Waar vroeger kromgebogen vijftigers het recreatie-groen bij nieuwbouw-wijken met een pruttelende maaier in bedwang hielden, vertoeven nu clubjes Schotse Hooglanders, teruggefokte oerrunderen en primitieve paardjes. Steeds meer wethouders en groenclubjes willen weer echte natuur in de buurt. Met een maaischema dat bepaald wordt door de luimen van rustiek grazende maar wild ogende runderen en paarden. Vooral in de randstad groeit de vraag naar grote grazers. Men wil zich kunnen vergapen aan de natuurlijke paden die door de dieren worden uitgesleten, aan gezond riekende mesthopen, maar vooral: aan het recuperatie-vermogen van de natuur. Teruggekeerde wilde bloemen worden omhelsd.

Maar hoe kom je aan zulke dierlijke terreinbeheerders? En aan iemand die weet wat voor verzorging ze, ondanks hun onafhankelijke inborst, nodig hebben? De plaatselijke groen-ambtenaar belt een bedrijf en least een aantal dieren naar wens. Controle en onderhoud van de materialen komen voor rekening van het verhuurbedrijf, dat zo nodig ook voor vervanging zorgt.

Het leasen van primitieve runderen is een groeimarkt waarop zich inmiddels verschillende bedrijven bewegen. Een van de grootste is Ecoplan natuurontwikkeling BV in Groningen. Ecoplan maakt op verzoek begrazingsplannen, verkoopt en verhuurt grote grazers en levert die uit eigen voorraad. Zo'n driehonderdvijftig primitieve runderen en paarden worden wisselend uitgezonden naar tegen de veertig terreinen. Een heilloos recreatieparkje knapt een stuk op door de aanblik van potige Schotse hooglanders, die anders dan Hollandse koeien het recht op hoorns hebben behouden. Aan de gele oormerken zijn ze niet ontkomen, maar die weten ze listig te verbergen onder een weelderige oorbegroeiing.

Ecoplan natuurontwikkeling - uw specialist in natuurlijke begrazing! - koppelt een degelijke ecologische benadering aan het verkooptalent van het betere automobielbedrijf. Niet elk rund dat het zonder stal moet doen verdient het predikaat eco-vee. Dat blijkt uit de door het bedrijf uitgegeven begrazingsspecial. “Ecovee is per definitie gezond en vitaal, kan zomer en winter buiten en overleeft slechte tijden op een zeer sober menu. Het karakter dient stabiel te zijn, weinig nerveus en niet agressief of opdringerig ten opzichte van mensen en honden. De dierenarts kan nauwelijks geld aan dit vee verdienen, de hoefkapper blijft thuis.” Wie wil nu niet, als slimme consument, over zo'n mooi stuk ecovee beschikken?

De keus is ruim. Het Schots Hoogland Rund is een model met een wat simpel binnenwerk, maar populaire vormgeving. “Op het eerste gezicht maken Schotse Hooglanders een onverschillige indruk, alsof zij van hun omgeving alleen de eetbare gedeelten waarnemen. Het woeste uiterlijk is in tegenspraak met het rustige en vriendelijke karakter.” Het mini-koetje de Galloway biedt vooral duurzaamheid: “Een stevige, vierkante en gedrongen bouw, en een groot weerstandsvermogen tegen extreem ruwe weersomstandigheden.” Dexters onderscheiden zich door bijzonder korte benen en het pluspunt dat zij “prima geschikt zijn voor bos of grasland begrazing daar zij ook braamstruiken aanvreten”. Voorts is er een model waar de ware liefhebber begerig zijn oog op laat rusten. “De nieuwe loot aan de 'begrazings' runderstam is het ecoland rund. Wildkleurig, goed gevormde hoornpartijen, langharig in de winter en vrij van enige agressie. Vooral op de wat rijkere graasgebieden komt hij goed tot zijn recht.”

En in de afdeling paarden blijft de Konik een goede prijs/kwaliteit verhouding bieden. “De huidige selectie is gericht op wildkleur grijs, primitief uiterlijk, hardheid en sober in onderhoud.”

Onderhoud, dat bovendien wordt verricht door het leasebedrijf. Desgevraagd licht directeur H.E. van de Lans, ecoloog, toe: “Leasen heeft ook een aantal andere handige voordelen. Wat moet je bijvoorbeeld met stiertjes? Wij kunnen ze in een van onze andere groepen onderbrengen. Ook moet inteelt voorkomen worden. En niet elke kleine beheerder van een parkje of plantsoen kan zich verdiepen in de kwestie van kopen en verkopen. Voor het huren is dan ook veel belangstelling.” Een lease-tarief per ras kan Van der Lans niet geven: dat is afhankelijk van de grootte van het terrein.

De natuur verricht graag wonderen, maar niet altijd met de gewenste bliksemsnelheid. Het vaak op voorlichtingsborden aangekondigde 'spontane herstel dankzij begrazing' krijgt nog wel eens een stevige zet in de rug. De wandelaar kan stuiten op een lease-rund verzorger die, na inspectie van de uitgeleende have, zich met zwaaiende arm door het land begeeft. De handmatige zaaier is terug in Nederland. Zoals een controleur het zei: “De mensen willen een natuurlijk effect zien, maar dat duurt allemaal te lang. Daarom zaai ik elke keer als ik op een terrein ben wilde planten - je moet mensen tevreden houden, ze betalen er tenslotte voor. Teruggekeerde dotterbloemen en gele lissen aan de slootkant doen het heel goed, maar ik strooi eigenlijk van alles. Ik stap nooit zonder zak wilde zaden in de auto.”

Deze controleur was niet van Ecoplan. Maar dit bedrijf zaait desnoods ook. Het maakt onderscheid tussen recreatiegroen en natuurgebieden. In de laatste is de aanpak terughoudend. Van der Lans: “Maar in groenvoorzieningen zitten mensen te wachten op aantrekkelijk resultaat - dan zaaien en planten we. Maar altijd in overleg. Als ik zeg: het komt vanzelf wel, wacht u maar, dan wordt dat niet geaccepteerd.”