Liefde in de fietsenwinkel

Cesare Pavese: De kameraad. Vert. Anton Haakman. Uitg. De Bezige Bij, 220 blz. Prijs ƒ 39,50.

Nu de roman De kameraad is verschenen, zijn er van Cesare Pavese meer dan een dozijn boeken in het Nederlands vertaald. Het leeuwedeel van deze uitgaven komt op rekening van De Bezige Bij, maar ook andere uitgevers hebben Pavese in hun fonds. Hopelijk lukt het om in de komende jaren ook de nog resterende pavesiana (onder andere verhalen en essays) het licht te doen zien. De grote plaats die de schrijver uit Le Langhe in de Italiaanse literatuur inneemt, vraagt er om.

Het nu uitgekomen boek is door Pavese opgezet als een Bildungsroman. Het verhaal, dat omstreeks 1936 speelt, draait om een opgroeiende adolescent, die vanwege zijn bedrevenheid in het gitaarspel Pablo wordt genoemd. Deze Pablo wordt zich in de loop van een paar jaar steeds sterker bewust van zichzelf en de wereld om hem heen. Aanvankelijk, in Turijn, leeft hij om zo te zeggen intuïtief: hij tokkelt wat op zijn gitaar, loopt af en toe binnen bij zijn invalide vriend Amelio en gaat uit met Amelio's meisje Linda.

Wanneer Linda op een gegeven moment met hem breekt, vertrekt Pablo naar Rome. Daar vindt hij werk in een fietsenwinkel, die wordt gedreven door een zekere Gina. Nadat hij met deze Gina, die al een tijdje weduwe is, een relatie heeft aangeknoopt, komt hij via haar in contact met de antifascistische beweging. Hij maakt kennis met een jongeman die in de Spaanse burgeroorlog heeft gevochten en belandt door een samenloop van omstandigheden zelfs even in de gevangenis. Deze contacten en ervaringen leiden ertoe dat zijn politieke bewustzijn, dat aanvankelijk nog zeer naïef is, langzamerhand begint te ontwaken.

Van alle romans die Pavese heeft geschreven is De kameraad waarschijnlijk de minst geslaagde. De suggestieve vaagheid die zijn andere boeken warmte en spanning verleent, is hier omgeslagen in verwarrende slordigheid. De gebeurtenissen bezitten weinig coherentie en de personages komen niet echt tot leven. Als lezer overkomt het je regelmatig dat je de greep op het verhaal even verliest. De ware Pavese-liefhebber zal zich hierdoor overigens niet laten afschrikken: in de fleurigste fruitmand zit altijd wel een appel die minder goed smaakt.