Frans Budé

Stichting Ultima Thule, Pieter Nieuwlandstraat 23c, Amsterdam. T/m 14 juli. Dag. 14-19.30u. Prijzen: ƒ 450 tot ƒ 1800. Bundel Zeegang: ƒ 39,50. Informatie over maaltijden: 020-6939558.

Ultima Thule is een Amsterdams kunstenaarsinitiatief dat een keer per week een maaltijd serveert en daaraan exposities koppelt. Beide staan steeds in het teken van een wisselende thema, dat samenhangt met de mythische naam van de stichting. Die betekent onder meer: plaats waar, alvorens een (symbolische) reis te ondernemen, de maaltijd der vrienden wordt genuttigd. Zo'n plaats ademt melancholie, daar wordt over de tijd en de dood nagedacht.

Kunstenaar en kok Henri Roquas heeft ditmaal dan ook 'de stilte van het einde' als motief gekozen. Mede daarom heeft hij nu levende fossielen (zeester, gingko, kwal) op het menu, bij wijze van 'maal-tijd van de allesverterende tijd'.

Deze maand vroeg hij de Limburgse dichter en kunstenaar Frans Budé (1945) zijn fotoseries Zeegang tentoon te stellen, waarbij een gelijknamig dichtbundeltje verscheen. De titel verwijst naar de onderwaterwind die in diepzee alles in beweging zet, en een metafoor vormt voor de schommelingen van ons gemoed. Symbolisch is bijna alles in zijn beeldende werk, net als in zijn poëzie. Zo zullen de kleur-fotokopieën die hij gebruikt, langzaam verbleken en vervagen. Daarmee 'sterven' ze, en herhalen het thema dat zij afbeelden. In de badplaats Oostende, waar hij als kind vakanties doorbracht, legde Budé het op de pier staande monument voor de zee vast en badgasten die als spookverschijningen door de groenige glans van de fotokopieën waden.

Tussen twee opnames van rabarberplanten toont hij de gezwollen voeten van zijn overleden moeder, die straks het gewas tot voedsel dienen. Al te nadrukkelijk visionair bedoeld is de reeks waarin het zelfportret van de kunstenaar is bewogen, afgewisseld met besneeuwde landschappen. Ik vind dat een te letterlijke manier om een spirituele ervaring uit te drukken. Maar roerend is wel de post-mortem foto van zijn jong gestorven zusje. Opgebaard tussen bloemen lijkt ze wel een verdronken Ophelia.