Fang Lijun

Galerie Serieuze Zaken, Lauriergracht 98, Amsterdam. T/m 17 juli. Wo t/m za 12-18u. Prijzen: ƒ 6.000 tot ƒ 35.000.

Het komt allemaal door Gilbert & George. In hun kielzog toog een groep galeriehouders en critici in 1993 naar China, om daar de wording van een project van dit Engelse kunstenaarsduo bij te wonen. Tijdens een introductie van jonge Chinese kunstenaars ontdekte de Amsterdamse galeriehouder Rob Malasch de vreemde, geladen schilderijen van Fang Liun (1963) . De New York Times publiceerde een artikel over zijn werk, dat inmiddels werd getoond in New York, Londen en Tokio. Het Stedelijk Museum en het Ludwigmuseum hebben inmiddels elk een doek van deze veelbelovende Chinees aangekocht. Aan de Lauriergracht zijn kleine nu portretten in zwart-wit te zien, en grote diepblauwe voorstellingen. Daarop zijn steeds zwemmers afgebeeld, van bovenaf bezien, in een onafzienbare watervlakte. Of zijn het drenkelingen? De man van wie alleen nog een hoofd boven de waterspiegel uitsteekt, is dat een crawlende man of is hij bezig te verdrinken?

Er is ook iets verontrustends aan een ander, bewegingloos achterover in het water liggend lichaam. Verderop is er een breedgeschouderde, kaalhoofdige man die we op de rug zien; hij kijkt naar een meisje dat aan het zwemmen is, maar zij kijkt van hem weg. Is hij een badmeester of een voyeur? Dat laat Fang Lijun, door middel van zijn magisch-realistische stijl, knap in het midden. Knap is ook zijn hand van schilderen. Het water lijkt wel natte, geplooide zijde en is transparant en dreigend tegelijk; het blauw zuigt je naar zich toe. Toch is de verf glad opgebracht, waardoor een contrast ontstaat met de gelaagde voorstelling. Ook in de portretten werkt dat zo: de kale, androgyne mannenhoofden (soms zelfportretten van Fang) hebben moeilijk te duiden gezichtsuitdrukkingen. Terwijl de een de ander vanuit zijn ooghoeken aankijkt, kijkt de ander weg. Of is hij gewoon in gedachten verzonken? De interpretatie zegt vooral veel over de inborst van de toeschouwer.

    • Renée Steenbergen