Een boek vol tekenfilmpjes

'Zoo... eenvoudig'. Uitg. Philips. Prijs ƒ 99,95. Inl. 06-8406.

Van Aalsalamander tot Zwaluwstaartmanakin. In de dierenencyclopedie Zoo... eenvoudig op CD-i zijn 1300 diersoorten te vinden: heel exotische zoals de jamesflamingo en de kaaimansnoek, maar ook bekende beesten als de jaguar en de orang oetan.

De aardigste CD-i's zijn net televisieprogramma's, met als extraatje dat je eens in de zoveel tijd mag kiezen wat je wilt gaan zien. Soms kies je zelfs heel vaak, zoals bij videospelletjes. Op zo'n CD-i staan een heleboel stukjes video en daar kies je er als kijker steeds een van uit. Wat dat betreft valt de dierenencyclopedie tegen. Er staat bijna geen video op; je krijgt vooral foto's te zien. Hij doet dus denken aan een boek. Je kunt bijvoorbeeld een dier kiezen uit een alfabetische lijst. Zo gebruik je in een boek vaak de index achterin om iets te vinden. Bij Zoo... eenvoudig komt er na het klikken op een soortnaam een foto op je tv-scherm en vertelt een stem iets over het gekozen dier. Bij sommige dieren komt er geen stem maar verschijnt er tekst op het scherm. De foto is dan wat kleiner.

Het is wel te begrijpen waarom de makers hebben gekozen voor foto's. Op een CD-i past ongeveer een uur video. Een uur is 3600 seconden, dus met 1300 diersoorten heb je nog geen drie seconden video per beest. Een seconde video is 25 beeldjes, dus je kunt je voorstellen dat je veel meer beesten kunt vertonen als je voor foto's kiest. Een ander voordeel is dat je voor een CD-i als deze genoeg hebt aan een goedkope CD-i speler van 600 gulden. Voor echte video heb je er een nodig met een extra onderdeel (een 'video cartridge') en ben je al 1000 gulden kwijt.

Je kunt iets opzoeken, en je kunt de dierenencyclopedie ook laten 'voorlezen'. De CD-i speler laat dan de foto's met bijbehorende tekst in willekeurige volgorde voorbijkomen zodat je een soort diavoorstelling krijgt. Niks anders dan een boek op tv dus? Dat niet. Behalve een inhoudsopgave op alfabet is er ook een soort stamboom. Op de bovenste rij vind je de namen van diergroepen als reptielen, amfibieën, vissen, zeezoogdieren, eierleggende zoogdieren, buideldieren enzovoorts. Als je er daar een van aanwijst vind je een onderverdeling en zo verder. Dus bijvoorbeeld zeezoogdieren - walvisachtigen - tandwalvissen - dolfijnachtigen - gewone dolfijn. Zo kom je iets te weten over de indeling van het dierenrijk en beland je vanzelf bij een soort die je interesseert. En na het verhaal over de gewone dolfijn word je verwezen naar een stukje over een hulpmiddel dat veel zeezoogdieren hebben, namelijk sonar - waarmee deze dieren met behulp van geluid kunnen 'zien'.

En dan kom je nog een verschil met boeken tegen. Over sonar heeft de dierenencyclopedie wel een filmpje, namelijk een tekenfilm. Het beeld bij tekenfilms is veel simpeler dan bij echte video. Dus kost dat minder ruimte op een CD-i. Tekenfilms zijn bovendien ideaal om dingen uit te leggen. Sonar, maar ook bijvoorbeeld hoe een kuiken zich uit een ei werkt. Er staan nog te weinig tekenfilms op deze CD-i, want terwijl een stem probeert uit te leggen hoe een zeehond kruipt en zwemt zit je maar naar een foto van zo'n beest te staren. En er zijn te veel moeilijke woorden, zoals solitair, pollutie en dynamisme.