Blind Faith

Bloom gallery, Bloemstraat 150, Amsterdam. T/m 27 juli. Di t/m za 13-18u. Prijzen: ƒ 325 tot ƒ 1950.

Wie kent het toverkrasblok niet? Zo'n blok met blanco uitziend, glanzend papier waaruit complete voorstellingen opdoemen zodra je er met een potlood overheen krast. Ook als je het principe kent, blijft het bijna magisch om het onzichtbare beeld tevoorschijn te toveren. De stichting Vous etes ici nodigt kunstenaars uit om eenmalig te werken in een ongewone techniek. Voorheen was dat onder meer emaille, nu is dat onzichtbare inkt.

Tien kunstenaars die met het 'toverkrasblok' werkten, tonen de resultaten nu in Bloom gallery. Het leuke van hun opzet is dat kunstenaars van allerlei pluimage aan het werk zijn gegaan, en één en dezelfde techniek op evenzoveel verschillende manieren naar hun hand hebben gezet. Walter Dahn is de enige die de onzichtbare inkt zichtbaar maakte zoals een kind dat doet: met grote halen van zijn potlood maakte hij een mannetje zichtbaar dat is voorzien van de tekst HELP!

Elk vel van de oplage van 15 à 45 moet afzonderlijk bewerkt worden om de beeltenis zichtbaar te maken, en is in die zin een unicum. Bij Frank van den Broeck is dat effect het sterkst: hij maakte, geconfronteerd met de quasi-blanco vellen, een nieuwe tekening op elk vel. De ondertekening, waarvan de contouren wel op een spook lijken, schemeren door de tweede tekening heen; de dubbele bodem van het procédé wordt aldus mooi gebruikt. Ontroerend is het concept van Fortuyn/O'Brien: een zeefdruk met groene fleur de lys, als een deftig behang, waaronder een onzichtbaar gehouden tekening van de overleden Robert O'Brien verborgen zit. Karin Sander liet haar Scribble helemaal verstopt, en lijstte het witte, glanzende oppervlak in. Dit past goed bij haar werk dat bestaat uit museumwanden die ze leeg laat en polijst, zodat ze zacht gaan spiegelen.

Paul de Reus verbeeldde een Afrikaans Feest, waarin behalve de witte tanden van alle aanwezige negers alleen het eenzame hoofd van één blanke oplicht. En Judith Fleishman depte met behulp van een fluwelen doek de in onzichtbare inkt gedrukte foto van een mannenbuik en -geslacht met een mengsel van grafiet en bruin pigment, zodat ze wel bromide foto's lijken. I rubbed him with velvet is de dubbelzinnige titel ervan. Leuk is ook het mapje met 12 blanco kaarten dat voor slechts 15 gulden bij de expositie te koop is. De koper kan ze maagdelijk laten, en gissen naar hun geheim, of, net als vroeger, verwoed aan het krassen slaan.

    • Renée Steenbergen