Moderne beeldende kunst op z'n miniemst; Een Spoerri met speelgoedservies

Weinig musea kunnen zoveel namen van beroemde hedendaagse kunstenaars in de catalogus vermelden als het Miniatuur-Museum in het Academisch Medisch Centrum van Amsterdam. Picasso, Arman, Spoerri, Warhol, het is hier te zien. Ruim achthonderd werken, tentoongesteld in twee kasten.

Het Miniatuur-Museum voor de Hedendaagse Kunst, in de hal van de poliklinieken van het AMC, Meibergdreef 9, Amsterdam. Ma t/m vr 8-17u. Toegang gratis. Inl 020-5663355.

Een Miniatuur-Museum is iets anders dan een miniatuurmuseum. Het laatste zou een museumpje op poppenhuisformaat zijn. Maar het Miniatuur-Museum voor de Hedendaagse Kunst in het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam valt niet in één oogopslag te overzien. Met twee vitrinekasten neemt het museum weliswaar geen groot oppervlak in, maar het aantal daarin geëxposeerde werkjes overschrijdt de achthonderd. Allemaal mini-schilderijen, -beelden en -sculpturen van bekende tot zeer beroemde hedendaagse kunstenaars. Het museum geeft daarmee een overzicht van de moderne kunst in een notedop.

Het initiatief tot het Miniatuur-Museum werd enkele jaren geleden genomen door het echtpaar Ria en Lex Daniëls van de Amsterdamse galerie Reflex. Zij vroegen meer dan 350 internationale kunstenaars in eigen stijl een werkje te maken en in bruikleen te geven aan het museum. Zo verzamelden ze in een paar jaar tijd enkele honderden minikunstwerken. Twee maanden stond het museum opgesteld in de galerie en sindsdien is het te zien in de hal van de poliklinieken van het AMC, waar het voorlopig zal blijven. Het sprankelende en verrassende werk in het mini-museum doet die omgeving overigens gauw vergeten en heeft de bijwerking dat men nu ook voor zijn plezier naar het ziekenhuis kan gaan.

In het Miniatuur-Museum zijn alle belangrijke stromingen uit de moderne beeldende kunst vertegenwoordigd, van Nouveau Realisme, Fluxus en Cobra tot Pop Art, Graffiti en Geometrisch Constructivisme. Het is een feest der herkenning, want in het klein treft men hier naast elkaar 'De kus' van Jeroen Henneman, torsootjes van Sosno waar hij een rechthoek uit haalde, sculpturen met doorgezaagde mini-violen van Arman, een hilarische koe van Nikki de Saint-Phalle, bedrukte en gesigneerde suikerklontjes van Joseph Beuys, een lachende scheerkwast van Wim T. Schippers, drie blokjes kaas in de vorm van doodshoofden met daarin prikkertjes met vlaggetjes van Seymour Likely, een klein blikje vislucht van Servaas en een prachtig portretje van een dikke vrouw door Fernando Botero.

De Amerikaan-Koreaan Nam June Paik droeg een mini-installatie bij met het kleinste beeldschermpje dat je ooit zag en Trudy Dreschler maakte van terracotta twee vrolijke roze kikkers voorzien van forse menselijke genitaliën. Opeens even erg actueel is een kleine schets van Christo voor de ingepakte Rijksdag.

Erg herkenbaar is ook de miniatuur-versie van een nog niet afgeruimde tafel van Daniël Spoerri. “Aanvankelijk wilde hij niet meedoen”, vertelt Lex Daniëls. “Hij maakte nooit zulke kleine dingen en hij had bovendien de spullen niet, zei hij. Toen ben ik naar een speelgoedwinkel gegaan om serviesgoed voor een poppenhuis te kopen. Dat heb ik hem opgestuurd en toen kon hij er niet meer omheen.” Erg veel overredingskracht heeft Daniëls overigens niet nodig gehad. “Veel kunstenaars die meededen overtuigden collega's om ook mee te doen”, zegt hij. “De collectie groeit nog steeds. Inmiddels hebben we zo'n vijftienhonderd werken en dit jaar krijgen we zelfs een vermelding in het Guinness Book of Records.”

Maar de waarde van het Miniatuur-Museum zit natuurlijk niet in de aantallen of de formaten - het kleinste schilderijtje (van Guillaume Lo A Njoe) meet één vierkante centimeter. De kunsthistorische waarde van dit overzicht is veel groter, vooral doordat het op verzoek gemaakte werk is aangevuld met werkjes van inmiddels overleden grootheden als Picasso, Man Ray, Keith Haring, Lucio Fontana, Alexander Calder en Anton Rooskens. Het mini-formaat maakt dat in dit museum veel meer werken kunnen hangen dan in een gewoon museum, met als resultaat een mooie dwarsdoorsnede van de moderne kunst. De opbrengst van de (mini-)catalogus (ƒ 25) gaat bovendien naar de Stichting Emma Kinderziekenhuis/Het Kinder AMC, zodat er eigenlijk geen argument meer is om niet met opgewekt gemoed richting ziekenhuis te reizen.