Kabinet stelt omstreden plan WAO uit

DEN HAAG, 6 JULI. De ingrijpende en omstreden kabinetsplannen met de WAO worden een jaar uitgesteld. Het kabinet zal dit morgen besluiten, zo bevestigen betrouwbare bronnen.

De meest betrokken ministers hebben hierover in principe al een akkoord gesloten. Het kabinet houdt wel vast aan het goeddeels afschaffen van de Ziektewet per 1 januari 1996. Beide plannen zijn een belangrijk onderdeel van de omvangrijke lastenverlichtingsoperatie waartoe het kabinet in zijn regeerakkoord had besloten.

In de ministerraad liggen morgen voorlopige financiële ramingen voor 1996 op tafel, waarin er al van wordt uitgegaan dat de WAO-operatie dat jaar niet doorgaat. Ambtenaren van het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid hebben dit geadviseerd, evenals de uitvoeringsorganen, zoals het GAK, die belast zijn met de werknemersverzekeringen waartoe WAO en Ziektewet behoren.

Het kabinet houdt wel vast aan behandeling in het parlement van de WAO-voorstellen nog dit jaar, maar is om uitvoeringsproblemen te voorkomen bereid de feitelijke invoering van de maatregelen uit te stellen.

Minister Zalm (financiën) heeft al met het uitstel ingestemd. De WAO-maatregelen zouden volgend jaar tot een daling van de premies van 250 miljoen gulden moeten leiden en op den duur van 750 miljoen. Dat deze lastenverlichting volgend jaar niet doorgaat, wordt volgens de betrokken bewindslieden voldoende gecompenseerd door andere meevallers. Vooral als gevolg van de strengere (her)keuringen daalt het aantal WAO'ers en dus gaan ook de premies daardoor omlaag. Ook het ziekteverzuim valt dit jaar lager uit en heeft tot een meevaller bij de premies geleid.

Ondanks het uitstel van de WAO-maatregelen houdt het kabinet vast aan het verhogen van de uitkeringen volgend jaar door ze met de gemiddelde loonontwikkeling te laten meestijgen. De VVD is met deze koppeling eerder akkoord gegaan op voorwaarde dat onder meer de plannen met de WAO en de Ziektewet volgend jaar zouden doorgaan.

Pag.14: VVD: vasthouden aan bedrag bezuinigingen

Het aantal mensen met een uitkering is in verhouding tot het aantal werkenden echter zodanig gedaald, dat het kabinet de koppeling toch doorzet.

De fractie van D66 liet vanochtend weten tevreden te zijn met het uitstel van de WAO-maatregelen. “Het is verstandig om naar de uitvoeringsorganen te luisteren”, zei het Tweede-Kamerlid A. Schimmel. Politiek zijn de WAO- en Ziektewetplannen van het kabinet overigens omstreden. De fractie van D66 heeft er eerder afstand van genomen en ook bij de PvdA-fractie bestaan er grote bezwaren tegen. Het Kamerlid Adelmund (PvdA) vindt, afgezien van inhoudelijke bezwaren, eveneens dat met uitvoeringsproblemen terdege rekening moet worden gehouden. De VVD-fractie liet weten dat de afgesproken bezuinigingen wel moeten worden gehaald.

De WAO-plannen voorzien in zogenoemde premiedifferentiatie. Dat wil zeggen dat, anders dan nu, de premies per bedrijf en per bedrijfstak gaan verschillen. Bedrijven mogen, volgens deze plannen, hun WAO-risico ook particulier verzekeren. Afschaffing van de Ziektewet betekent dat bedrijven maximaal een jaar hun zieke werknemers zelf moeten doorbetalen, een risico waartegen ze zich particulier kunnen verzekeren.

De financiële meevallers die het uitstel van de nieuwe WAO-maatregelen volgens het kabinet mogelijk maken, zijn vooral het gevolg van een grotere daling van het aantal arbeidsongeschikten dan verwacht. Zo rekende het College van toezicht sociale verzekeringen onlangs voor dat er dit jaar één miljard gulden minder aan WAO- en AAW-uitkeringen wordt uitbetaald dan vorig jaar en dat het aantal arbeidsongeschikten onder de 850.000 zal komen, tegen 920.000 vorig jaar. Een ander adviesorgaan, het Tica, heeft inmiddels berekend dat dank zij de daling van het aantal arbeidsongeschikten de WAO-premie in 1996 kan dalen van 9,4 naar 8,2 procent en de AAW-premie van 6,3 naar 5,9 procent.