Hapklare Weense wals gaat Amsterdamse RAI veroveren; Het bingo-gevoel van André Rieu

Met zijn 27-koppige Strauss-orkest speelt violist André Rieu vrijdag en zaterdag in de uitverkochte Parkhal van de RAI in Amsterdam. Zijn cd Strauss & Co is met 685.000 verkochte exemplaren een voor Nederland ongekend marketing-succes.

AMSTERDAM, 6 JULI. Jan Corduwener, directeur van de platenmaatschappij Polygram, sloot vorig najaar een weddenschap af met zijn top-artiest André Rieu. Van de cd Strauss & Co zal, dacht hij, in Nederland de record-oplage van 750.000 exemplaren worden verkocht. Toen leek dat een vermetele slag in de lucht. “Maar we staan nu op 685.000, dus we schieten op.” De inzet is een vakantiereisje met de beide echtgenotes. Corduwener en Rieu waren overigens al eerder samen op reis. In april maakten ze een uitstapje naar Wenen om een driejarig contract voor drie nieuwe cd's te bezegelen. Rieu, de man die de Weense wals in de Nederlandse hitparade bracht, was er nooit eerder geweest.

Strauss & Co is een fenomeen dat eerder dit jaar drie avonden de Ahoy-hal in Rotterdam deed volstromen (drie keer 8000 bezoekers) en vrijdag en zaterdag de Parkhal van de RAI in Amsterdam (twee keer 6000) vult. Half juli volgt nog een concert in Maastricht, dat eveneens duizenden toeschouwers zal lokken. “Het succes bewijst dat er een grote behoefte bestaat aan toegankelijk klassiek - klassieke muziek zonder dat je daar plechtig bij op je stoel hoeft te zitten,” zegt Monica Strotmann, die samen met Henk van der Meyden het impresariaat Stardust bestiert. “De mensen die komen, zitten ergens tussen de bezoekers van de Abend in Wien-concerten, die Henk al jarenlang in het Concertgebouw organiseert, en het publiek voor James Last. Plus de jeugd, want voor hen is André Rieu een gimmick, een geweldige grap om op deze muziek in de disco uit hun dak te gaan.”

André Rieu is de zoon van de gelijknamige voormalige dirigent van het Limburgs Symfonie-orkest, die al in een interview in 1961 op het huidige succes leek te anticiperen met de uitspraak: “Muziek is een feest van herkenning.” Rieu junior begon zijn loopbaan als violist in het orkest van zijn vader. Acht jaar geleden besloot hij zijn karige salaris aan te vullen met de oprichting van het Maastrichts Salon-orkest, een vijfkoppig strijkje dat in het zuiden al snel succes oogstte en ook een paar platen op de markt bracht.

Met een groter orkest, gespecialiseerd in walsen en salonstukjes, maakte hij vervolgens drie cd's bij de platenmaatschappij CNR, waarvan er tussen de 5000 en 7000 werden verkocht. Door een dreigend faillissement van CNR, eind 1992, werd het contract niet verlengd. “Dat was de onmiddellijke aanleiding dat we hem zijn kwijtgeraakt,” beaamt directeur Ruud van Dulkenraad. “Maar er kwam ook bij dat het beoogde succes erg tegenviel. We hebben Hilversum ermee bestookt, maar het sloeg niet aan. Het huidige Strauss-concept is kennelijk veel beter dan de gezellige meezingdingetjes waarmee wij op de markt kwamen.”

Anderhalf jaar geleden wees de toenmalige Polygram-employé Herman van der Zwan zijn directie op de blijvende populariteit van het Rieu-orkest in het zuiden des lands. Corduwener raakte te meer overtuigd door het argument, dat men zo'n cd niet in een dure studio hoefde te maken: het Wijngrachttheater in Kerkrade zou als opnamelocatie uitstekend voldoen. Hij meende dat het mogelijk moest zijn er 15 à 20.000 exemplaren van te verkopen.

De cd, opgenomen onder leiding van producer Ruud Jacobs, was al klaar, toen Corduwener op een zondagochtend hoorde hoe Willem Duys in diens radioprogramma een wals van Sjostakovitsj liet horen, gespeeld door het Concertgebouworkest onder leiding van Riccardo Chailly. Het nummer was in Frankrijk een succes, aldus Duys, omdat het daar werd gebruikt in een reclamespotje van een levensverzekeringsmaatschappij. “Ik vond het een heel catchy melodietje,” aldus de Polygram-directeur, “en vroeg de volgende dag aan onze klassieke afdeling of het niet ook in Nederland zou kunnen aanslaan. Per slot van rekening staat het Concertgebouworkest bij ons onder contract. Maar om daar nou een single van te maken - dat klonk de klassieke mensen nogal vreemd in de oren. Op dat moment was André Rieu bij ons in huis, en toen viel het kwartje.”

De inmiddels als Second waltz betitelde compositie werd te elfder ure aan de Rieu-cd toegevoegd en was volgens Corduwener de trekpleister. “Iedereen in de platen-business heeft, als het goed is, één keer per jaar het gevoel: wat er ook gebeurt, dit is 't! Dat gevoel had ik toen ik de Second waltz hoorde - bingo!” Hij besloot tot “een aanzienlijke marketing-investering” die, naarmate het succes voortduurde, is opgelopen tot ruim 800.000 gulden. “Als je ziet dat iets aanslaat, is het goed om daar steeds weer een nieuwe injectie aan te geven. De cd kwam vorig najaar uit en pas een maand geleden zijn we gestopt met de promotie.” De grootste uitschieters in het budget betreffen de produktie van twee tv-programma's voor de TROS, in november en december, en de live commercial in de rust van de voetbalwedstrijd Ajax-Bayern München, in april, waarbij in STER-zendtijd te zien was hoe Rieu op het veld de viool hanteerde. “De dag daarna verkochten we 20.000 cd's.”

De enige wanklanken klonken dit voorjaar op, toen CNR de oude cd's in een nieuwe verpakking op de markt bracht, met aan de Polygram-campagne ontleende verkoopargumenten. In een advertentie in de muziekvakpers sprak Corduwener van Rieu-vervuiling. Maar bij CNR haalde Van Dulkenraad zijn schouders op; de herexploitatie van bestaand materiaal is in de platenindustrie immers een volstrekt aanvaard verschijnsel. Van een box met twee oude cd's zegt hij tot dusver 15.000 exemplaren te hebben verkocht.

Polygram heeft Strauss & Co inmiddels ook uitgebracht in Vlaanderen (70.000 verkocht) en in Duitsland, waar de campagne onder meer kracht is bijgezet door een optreden voor het miljoenenpubliek van de Traumhochzeit-show van Linda de Mol. Duitsland moet volgens Corduwener de “olievlek” worden die ook de rest van Europa gaat bedekken. De directeur van de Duitse tak van Polygram heeft Rieu al enthousiast betiteld als “de nieuwe James Last”. Komend najaar verschijnt in Nederland de tweede cd in de hapklare Strauss-stijl.

Alle betrokkenen zeggen overigens met nadruk dat het succes in de allereerste plaats aan Rieu zelf te danken is. “Hij heeft nu eenmaal van nature de uitstraling die een groot publiek aanspreekt,” aldus Monica Strotmann van Stardust, de mede-organisator van de grote concerten. “Hij is een show maker, een entertainer - en dat heb je nodig in dit genre.”