Azerbajdzjan (3)

Over het onderwijs is altijd geklaagd en dat zal ook altijd wel zo blijven. Die klachten zijn natuurlijk lang niet altijd terecht, maar soms wel. Toen mijn kinderen halverwege de jaren tachtig op de lagere school zaten, was het lesmateriaal niet altijd even nieuw. Dat merkte ik bij onder andere aardrijkskunde. Mijn dochter bleek een aantal hoofdsteden van landen uit haar hoofd te moeten leren en volgens haar onderwijzer was Karachi de hoofdstad van Pakistan. In de koloniale tijd was dat ook wel zo, maar na het vertrek van de Britten is Islamabad al tientallen jaren geleden tot hoofdstad uitgeroepen. Je kunt je afvragen of dit al op de lagere school moet worden onderwezen. Maar als dat gebeurt, doe het dan alsjeblieft goed. Hopelijk zal de recent ingevoerde verplichte nascholing voor onderwijzers daarbij een handje helpen, maar dat moet nog blijken.

Bovenstaande kwam bij me op toen ik onlangs in deze krant las over de problemen waarmee aardrijkskundeleraren tegenwoordig worstelen. Door het uiteenvallen van de Sovjet-Unie moeten ze zich permanent bijscholen om hun kennis over Oost-Europa te actualiseren. Veel leraren houden een eigen archief bij van kranten en tijdschriften, volgen nascholingscurssen of gaan zelf een kijkje nemen in een van de voormalige Oostbloklanden.

Helaas, ook daarmee kan het grondig mis gaan, zoals bleek uit het verslag in deze krant van een aardrijkskundeles. 'Wie weet waarom Estland zo'n hoge bevolkingsgroei heeft?' vraagt de leraar aan zijn leerlingen. Niemand weet het, behalve de leraar: 'Als protest tegen de aanwezigheid van Russen op hun grondgebied.' Een van de leerlingen gelooft dat niet. Daar heeft hij gelijk in, maar om de verkeerde reden. Hij denkt namelijk dat veel kinderen krijgen gewoon een trend is, die ook bij andere volken te zien is.

Als het verslag in de krant juist is, kende de leraar de feiten niet en stond hij onzin uit te kramen. Dat is al erg genoeg. Maar hij verzon ook nog een verklaring voor niet bestaande feiten. Estland heeft namelijk helemaal geen hoge bevolkingsgroei. Integendeel, ook toen het nog onderdeel was van de Sovjet-Unie, behoorde het al tot de Sovjetrepublieken met de laagste bevolkingsgroei. En sinds 1991, toen de onafhankelijkheid werd herwonnen, is de bevolkingsgroei door de emigratie alleen maar lager geworden. De leraar zou waarschijnlijk geen moeite hebben met het vinden van een verklaring voor die lage bevolkingsgroei: 'Als protest tegen de aanwezigheid van Russen op hun grondgebied.' Creativiteit in het onderwijs is mooi, maar ze moet niet te ver gaan.