Affaires nieuwe klap BolsWessanen

ROTTERDAM, 6 JULI. Keer op keer, sinds de fusie in 1993, verrast BolsWessanen de financiele wereld met steeds lagere winstprognoses. De toenemende problemen van het voedings- en drankenconcern ondermijnen de onderhandelingspositie van de raad van bestuur, die onderdelen van het concern wil verkopen. Het onderzoek van de optiebeurs naar mogelijk misbruik van voorwetenschap bij de handel in opties BolsWessanen heeft bovendien de positie van het concern verder verzwakt.

De bestuurlijke top van BolsWessanen werd sinds de fusie geplaagd door interne spanningen, ingegeven door cultuurverschillen, en geeft steeds lagere winstprognoses af. Begin maart leidden de problemen rond de fusie tot het aftreden van BolsWessanen-topman R. Schipper (ex-Bols). Vlak voor zijn aftreden bracht Schipper naar buiten dat de winst van BolsWessanen dit jaar 10 tot 15 procent zou dalen. Een prognose die een maand later werd herhaald door zijn opvolger A.M. Zondervan, bijgestaan door zijn financiele man Broeksma. Aandeelhouders hoopten dat met deze solide rekenmeesters, beiden afkomstig van het kostenbewuste Wessanen, een meer stabiele periode zou aanbreken.

Maar nu, amper drie maanden later, blijkt ook Zondervans prognose van april achterhaald. BolsWessanen maakte bekend te verwachten dat de netto winst dit jaar maar liefst 20 procent lager zal uitkomen dan vorig jaar (254 miljoen gulden). Zondervan heeft kennelijk ontdekt dat de problemen die begin dit jaar leidden tot het naar beneden bijstellen van de winstprognose ernstiger zijn dan verwacht. Niet alleen de sterke drankenactiviteiten (het oude Bols), ook de voedingsactiviteiten van Wessanen kampen met problemen. BolsWessanen liet weten dat de afzet van kaas in Italie is teruggelopen doordat het concern de prijzen moest verhogen. Ook in de rest van Europa en in de VS heeft het concern, net als andere voedingsfirma's, te maken met een teruglopende vraag.

Deze ontwikkeling werpt een schaduw op de nieuwe strategie die Zondervan heeft ingezet. Hij wil van BolsWessanen de komende jaren “overwegend” een voedingsfirma maken en sluit afstoting van drankenactiviteiten niet uit. Maar wanneer de groei van een belangrijk produkt als Leerdammer-kaas zich in 1995 niet voorzet, dan wordt een belangrijke groeifactor voor BolsWessanen geelimineerd. De jaarlijkse omzet in Leerdammer is circa 550 miljoen gulden (totale omzet BolsWessanen: 5,3 miljard) en de marge op dit produkt is boven het gemiddelde van het concern. Dit jaar introduceert BolsWessanen wel een nieuwe kaas, Landana, op de Duitse en Nederlandse markt.

BolsWessanen praat momenteel met gegadigden voor een aantal activiteiten (mayonaise, soepen, mineraalwater, dranken in Duitsland). Maar het onderzoek naar mogelijk misbruik van voorwetenschap bij de handel in opties BolsWessanen verzwakt de onderhandelingspositie van het BolsWessanen-management.

De overname van Borsumij Wehry door Hagemeyer liet zien hoe een financieel gezonde onderneming (Borsumij) vleugellam werd door een beursonderzoek naar transacties van twee leden van de raad van bestuur. Een ding is duidelijk - de informatie over bijstelling van de winstprognose van BolsWessanen was bij een zeer beperkt gezelschap rondom de tweekoppige raad van bestuur bekend. Het onderzoek door het controlebureau van de optiebeurs zal misschien uitwijzen wie de informatie bij BolsWessanen heeft laten uitlekken.

Daar komt bij dat de bestuursburelen van BolsWessanen al eerder niet waterdicht bleken als het ging om koersgevoelige informatie. Begin 1993 moesten beide bedrijven hun fusieplannen voortijdig bekend maken. Informatie over hun fusieplannen was uitgelekt en op de Amsterdamse effectenbeurs werd op basis van die informatie al druk gehandeld in aandelen Wessanen en Bols. Het beursonderzoek naar de affaire leverde echter niets op.

Financieel gezien is BolsWessanen ernstig verzwakt. Met een koers/winstverhouding van minder dan 10 en een beurswaarde van 2,4 miljard gulden is BolsWessanen een koopje voor een kapitaalkrachtige multinational. De raad van bestuur blijft volhouden dat BolsWessanen bestaansrecht heeft als onafhankelijk bedrijf dat in niche-markten sterk is. Maar het concern zal nog meer dan andere Nederlandse bedrijven met angst en beven toezien dat het regime van beschermingsconstructies op de helling gaat onder druk van minister Zalm van Financien.