Amsterdam brengt modern ballet uit het buitenland

Stadsschouwburg, Amsterdam. DV8 Physical Theatre en Voortman/De Jonge, 7-10/7. Saburo Teshigawara en Piet Rogie 12 en 13/7. L'Esquisse 15 en 16/7. Drie solo's 15, 16,18 en 19/7. La La La Human Steps 18,19,21,22 en 23/7. Erik Kouwenhoven 21,22 en 23/7. Inl. 020-5237700.

AMSTERDAM, 5 JULI. In de Amsterdamse Stadsschouwburg begint vrijdag de vierde Julidans, een serie voorstellingen van gerenommeerde moderne dansgezelschappen uit het buitenland. Dit jaar biedt Julidans tot en met 23 juli voorstellingen van het Engelse DV8, de Japanner Saburo Teshigawara, het Franse L'Esquisse en het Canadese La La La Human Steps. Ze presenteren hun nieuwste produkties en met uitzondering van La La La Human Steps zijn het allemaal premières voor Nederland.

Vroeger betekende het einde van het Holland Festival eigenlijk ook het einde van het theaterseizoen. Dan kon de schouwburgbezoeker met een gerust hart huis, stad of land tot september vaarwel zeggen zonder het gevoel te hebben iets van artistieke importantie te zullen missen. Dat is al lang niet meer zo. Juist in de zomermaanden worden er op veel plaatsen interessante kleine en minder kleine 'festivals' of manifestaties georganiseerd.

Dat is een positieve ontwikkeling, die echter ook frustraties meebrengt. Op het niet aan taal gebonden, dus internationaal makkelijk toegankelijk gebied van de dans begon de Amsterdamse Stadsschouwburg vier jaar geleden een serie voorstellingen van buitenlandse moderne dansgezelschappen, die vaak eerder in het 'gewone' seizoen te zien waren geweest. Mede door de goede keuze sloeg de formule aan en Julidans is dan ook terecht een gewaardeerd festival geworden met een respectabel aantal bezoekers.

DV8 - lees deviate, afwijken - opent Julidans met Enter Achilles, dat als thema het hanengedrag van mannen onder elkaar heeft en waarin de angst om niet als mannelijk gezien te worden centraal staat. De acht dansers onderzoeken in een sfeer van sigaretten, bier en voetbal wat dan dat 'mannelijke' wel is. Oprichter/choreograaf en artistiek leider Lloyd Newson hanteert een directe, krachtige, aggresieve vaak ook acrobatische bewegingstaal waarin risico's niet worden vermeden.

Fysieke risico's worden ook genomen in Eduard Lock's produktie 2, waarmee zijn groep La La La Human Steps Julidans afsluit. De spectaculaire sprongen waarin lichamen razendsnel rond hun horizontale as gedraaid worden voor ze vanuit de lucht tegen de grond of in de armen van een partner vallen, zijn weer de prominente blikvangers. Er is ook een overvloed aan kleine sidderende en schokkende bewegingen die onafhankelijk van elkaar allerlei lichaamsdelen tegelijk in beweging zetten. Het voornamelijk uit duetten opgebouwde 2 was in mei al in Nederland te zien, en heeft een hoog theatraal gehalte dat vele gemoederen in lichterlaaie zet. Op een geheel andere manier theatraal zijn de voorstellingen van de Japanner Saburo Teshigawara. De choreograaf, die oorspronkelijk beeldende kunst studeerde, weet prachtige, dromerige beelden te creëren. Als danser laat hij een fabelachtige, subtiele lichaamsbeheersing zien in de vaak repeterende, messcherpe en uiterst grillige bewegingen die zowel in vertraagd als in een hoog tempo worden uitgevoerd.

Evenals de eerder genoemden is ook het Franse gezelschap L'Esquisse onder leiding van het koppel Joëlle Bouvier en Régis Obadia geen onbekende in Nederland. Hun produkties kenmerken zich door een grote emotionele lading veroorzaakt door de altijd weer terugkerende thema's van menselijke wanhoop, angst, eenzaamheid en ontreddering. Het bewegingsmateriaal bestaat uit een mengeling van uitputtende, ongepolijste explosieve uitbarstingen met steeds herhaalde valpartijen, maar heeft ook vaak een verstilde, onbeholpen tederheid. De door negen dansers uitgevoerde nieuwste produktie L'Effraction du Silence heeft een redeloze oorlogssituatie als uitgangspunt. Er wordt een geluidsband gebruikt waarbij muziek van o.a. the Sex Pistols, Bach en Smetana gelardeerd wordt met de stemmen van Martin Luther King, Goebbels en Mussolini.

Julidans biedt hiernaast een parallel programma in de Bovenzaal met spraakmakende produkties uit het afgelopen seizoen van in Nederland gevestigde, veelal in de marge werkende choreografen. De aanvangstijden zijn zo afgesteld dat op één avond de voorstellingen in beide zalen bezocht kunnen worden.