Aandeelhouders dreigen met klacht wegens drastisch verslechterde cijfers; Schrempp moet fors in Daimler snijden

ROTTERDAM, 5 JULI. De aandeelhouders van het Duitse industrieconcern Daimler-Benz dreigen een klacht in te dienen tegen de onderneming en haar voormalige topman, Edzard Reuter. Aanleiding is de binnen zeer korte tijd verslechterde winstprognose. Reuter voorzag in april een winst van ongeveer een miljard mark. Vorige week luidde de verwachting dat er dit jaar een “gevoelig” verlies uit de bus zou komen en maandag sprak het concern niet tegen dat het een negatief saldo van drie miljard mark kan worden.

De Verein zur Förderung der Aktionärsdemokratie (VFA), te vergelijken met de Nederlandse Vereniging van Effectenbezitters (VEB), ziet wel heil in een aanklacht op grond van een onjuiste voorstelling van de gang van zaken tijdens de algemene aandeelhoudersvergadering van eind mei. Op die bijeenkomst hield de scheidende topman Reuter, die is opgevolgd door de van de lucht- en ruitmtevaartdivisie DASA afkomstige Jürgen Schrempp, nog vol dat de structuur van het concern gezond was. Weliswaar kon de aanvankelijk voorziene winststijging van 900 miljoen mark over 1994 tot 1,2 miljard mark vertraging oplopen, maar, zo heette het, geen zorgen want Daimler had “de weg ingeslagen naar een stevige winstpositie”.

Onmiddellijk na zijn aantreden als bestuursvoorzitter heeft Jürgen Schrempp naar verluidt de financiële experts van Daimler opdracht gegeven alle cijfers op tafel te leggen. Hij heeft daarbij volgens het Duitse weekblad Der Spiegel bevel gegeven alle prognoses nog eens door te rekenen uitgaand van een dollarkoers van 1,45 mark. De plannen van zijn voorganger Reuter waren nog gebaseerd op een dollarkoers van 1,65 mark. Schrempps doortastende actie, die het imago van de strateeg Reuter behoorlijk kan aantasten, is er kennelijk op gericht de pijn van te lang versluierde problemen bij Daimler in één klap te verstouwen. Volgens Der Spiegel zal er links en rechts in het concern fors worden gesneden. Vooral bij de noodlijdende dochters DASA en AEG zal worden ingegrepen door ontslagen, het sluiten van complete fabrieken of het verkopen of in samenwerkingsverbanden onderbrengen van bepaalde activiteiten. Volgens goed geïnformeerde bronnen bij Daimler zal ook de staf in het in Schrempps ogen topzware hoofdkantoor in Stuttgart - door hem ooit als bullshit castle betiteld - een forse aderlating moeten ondergaan.

Schrempps eerste optreden aan de top van Daimler doet recht aan het beeld dat velen van de voormalige DASA-chef schetsen: dat van een ambitieuze, keiharde en nietsontziende saneerder. Aan zijn veel filosofischer ingestelde voorganger Reuter, aan wie Schrempp bij Daimler vrijwel alles te danken heeft, lijkt de nieuwe topman weinig boodschap meer te hebben. De tijd van de zachte benadering is voorbij. Reuter heeft tot de laatste minuut volgehouden dat zijn strategie om de onderneming om te bouwen tot een mobiliteitsconcern (auto's, vliegtuigen, locomotieven en communicatie) het juiste spoor was. De nieuwe man, ironisch genoeg zelf verantwoordelijk voor een goed deel van de problemen in de lucht- en ruimtevaarttak DASA - Schrempp was de man die Fokker kocht, de onderneming die na eerder grote verliezen dit jaar weer op een tekort van maar liefst 750 miljoen gulden afstevent - durft het risico dat ook de nu weer goed lopende autodivisie Mercedes ten onder gaat aan problemen elders in het concern kennelijk niet langer aan.

Afgelopen week kwam Daimler tot ieders verrassing met een totaal andere prognose. Voor dit jaar werd een “gevoelig verlies” voorspeld, waarvan de omvang niet nader werd gespecificeerd. Oorzaak van de fors bijgestelde prognose is de hoge koers van de Duitse mark tegenover de Amerikaanse dollar en andere belangrijke Europese munteenheden. De kostenbesparingen die het grootste concern van Duitsland dit jaar doorvoert, zullen niet voldoende zijn om de negatieve invloed van wisselkoersen teniet te doen. Daarbij noemde Daimler met name de luchtvaartdivisie DASA, de meerderheidsaandeelhouder van Fokker. De directie is dan ook vastberaden “versneld en met grote nadruk” maatregelen te treffen die Daimler minder afhankelijk van wisselkoersinvloeden moet maken.

Pag.17: Concern wil produktie verplaatsen

De rechtstreekse gevolgen van de koersverschillen zijn volgens het concern niet meer als tijdelijk aan te duiden. Daimler wil daarvoor produktie overplaatsen naar het buitenland en tevens vanuit het buitenland meer onderdelen inkopen. Hiermee zijn evenwel “aanzienlijke” kosten gemoeid die Daimler al in de balans van dit jaar wil opnemen. De voorzieningen kunnen “duidelijk” boven de één miljard mark uitkomen. Omdat het concern heeft besloten de kosten dit jaar te nemen, rekent de directie voor volgend jaar op een “duidelijk positief resultaat”.

Hoogleraar Ekkehard Wenger, een van de oprichters van de Duitse vereniging van effectenbezitters VFA, verwacht dat Amerikaanse aandeelhouders van Daimler-Benz schadevergoeding zullen eisen. De Duitse wet op de aandelenhandel voorziet in boetes of celstraffen van drie tot vier jaar als directie of commissarissen een onjuiste voorstelling van zaken geven of resultaten versluieren. Een veroordeling zit er in het geval van Daimler-Benz niet in, gezien vergelijkbare kwesties in het verleden, aldus financiële deskundigen.

De Duitse aandeelhouders zijn ervan overtuigd dat de nu gestelde verslechtering van de situatie bij Daimler-Benz al bij de aandeelhoudersvergadering van mei bekend moet zijn geweest. De nieuwe Daimler-topman Schrempp is op die vergadering niet aan het woord geweest. Aandeelhouders die Reuter op zijn woord geloofden en aandelen Daimler-Benz hebben gekocht - de Daimler-koers steeg kort na die vergadering ruim 30 mark tot 700 mark - hebben op hun stukken de laatste vijf weken een flink verlies geleden. Vorige week zakte de notering in tot 640 mark. Gisteren was er overigens sprake van een licht koersherstel.