Vita en Virginia

Lust & Gratie 46, Vita Sackville-West. Postbus 18199, 1001 ZB Amsterdam, 108 blz. ƒ 15

Hoewel het haast ondenkbaar leek, schijnt er toch nog ongepubliceerd werk van Virginia Woolf en Vita Sackville-West te bestaan. Een verzegelde kist met persoonlijke eigendommen van Vita - vermoedelijk dagboeken, een manuscript, tuinplannen, een schilderij van Carrington - zal volgens een anonieme brief in The Spectator in 1996 mogen worden geopend. En Patty Brandhorst, student Moderne Westerse Literatuur, vond bij catalogiseerwerkzaamheden op Sissinghurst in een lade zomaar vier onbekende brieven van Virginia aan Vita. Als dank mocht ze er van zoon Nigel Nicholson één houden. Het driemaandelijkse Lust & Gratie wijdt een nummer aan de schrijfster, wier toch al niet erg tanende populariteit door de BBC-verfilming van het autobiografische Portrait of a Marriage een nieuwe impuls kreeg. Brandhorst zag in 1989 de film, las het boek en was verloren. In een inleidende tekst schetst ze een portret van Vita en verklaart haar eigen obsessieve gefascineerdheid. Het literaire werk - zestien romans, twaalf dichtbundels, negen biografieën, twee reisverslagen en twaalf non-fictiewerken - vond Brandhorst zoals iedereen minder interessant dan Vita's leven, maar intussen waardeert ze ook in de boeken haar 'enorme hoeveelheid energie, discipline en rijke fantasie'.

“Mijn God, wat ben ik jaloers op jullie dichters!” verzuchtte Woolf in augustus 1932. En in een PS: “En wanneer zie ik je weer? want, zoals je weet, hou je nu van meerdere mensen, vrouwen bedoel ik, lichamelijk bedoel ik, beter, vaker en lijfelijker dan van mij.”

Maaike Meijer introduceert een vertaling door dichteres Chawwa Wijnberg van elf Shakespeareaanse liefdessonnetten, op één avond geschreven in de tijd dat Vita een verhouding had met Mary Campbell, Virginia Woolf en Mary Hutchinson. Jaloezie is het hoofdmotief van deze reeks: “To see you lie in love, without the fang / Of snarling jealousy that vily wrecks / The most determined generous hypocrite” werd “Je de liefde zien bedrijven, zonder de klauwen / Van de snerpende jaloezie die inktzwart ruïneert / Zelfs de meest verstokte, genereuze hypocriet.” En “But ah! what force has jealousy to blind / The reason, and the instinct, and the mind!” klinkt bij Wijnberg “Maar ach! blind is de kracht die jaloezie geeft / Aan het hart, het hoofd en aan de geest!”

Ook beeldend kunstenares Marian Schutte (1953) laat zich al enige jaren inspireren door Vita Sackville-West. Verder bevat deze Lust & Gratie artikelen over Woolfs Vita-roman Orlando, Vita's All Passion Spent, stukken uit haar 'Droomdagboek', en een gesprek van Patty Brandhorst met Nigel Nicholson - “Ons huis was een klein universiteitje. (-) Wij ontmoetten elkaar slechts tijdens de maaltijden.” Zo wereldberoemd handig als Vita in de tuin was, zo'n ramp betoonde ze zich in huishoudelijk werk . Over haar kookkunst: “Ze deed de kip in de oven zonder z'n veren te plukken. 'Want', zei ze, 'het is veel gemakkelijker een kip te plukken als hij gekookt is'.”