Verkeersslachtoffers bundelen krachten en vragen aandacht

Verkeersslachtoffers hebben nu hun eigen belangen-vereniging. Gisteren werd die gepresenteerd.

ARNHEM, 4 JULI. “Elk jaar komen er in Nederland ongeveer 1.300 mensen om het leven door verkeersongelukken en raken er 340.000 mensen gewond in het verkeer. Daar kan heel goed iets aan gedaan worden, maar daar is grote maatschappelijke druk voor nodig.” J. de Kroes, emeritus-hoogleraar transportveiligheid in Delft, spreekt met nadruk. De Kroes, die onder meer bekendheid verwierf door als lid van de Spoorwegongevallenraad voortijdig uitspraken te doen over de toedracht van het treinongeval in Hoofddorp eind 1992, presenteerde als voorzitter gisteren de net opgerichte Vereniging Verkeersslachtoffers (VVS).

Deze landelijke vereniging wil opkomen voor de belangen van verkeersslachtoffers, en tevens de verkeersveiligheid onder de aandacht brengen van politici en wetenschappers. Het is de bedoeling dat uiteindelijk 25 regionale verenigingen ontstaan, per politieregio één. De eerste afdeling, Gelderland-Midden, werd eveneens gisteren opgericht.

“De krachten van de slachtoffers worden in deze vereniging voor het eerst gebundeld. En zij worden in de gelegenheid gesteld bezig te zijn met hun probleem”, zegt De Kroes. Het begrip slachtoffer wordt door de vereniging overigens ruim geïnterpreteerd; niet alleen de primair getroffenen, ook familie, vrienden, getuigen, hulpverleners en zelfs veroorzakers (tenzij sprake is van een misdrijf) worden ertoe gerekend.

De Kroes legt uit wat de vereniging van plan is. “Er komt een meldpunt voor gevaarlijke situaties en ongevallen. Ongevallen zullen geanalyseerd en gedocumenteerd worden door een speciale commissie en op basis van die gegvens kunnen bepaalde zaken onder de aandacht worden gebracht. Verder worden er contacten tussen lotgenoten georganiseerd, en er moet een jaarlijkse herdenking van verkeersslachtoffers komen. Het heeft mij altijd gegriefd dat er voor deze groep mensen geen herdenking is.”

De persoonlijke betrokkenheid van de bestuursleden bij de materie is groot, blijkt tijdens de presentatie. De meeste van hen hebben in hun directe omgeving te maken gehad met een verkeersongeval. L. Wigger was bijvoorbeeld in 1977 zelf het slachtoffer van een aanrijding door een automobilist die onder invloed reed. Zij hield er blijvend hersenletsel aan over. En J. Pelleboer-Beuker, oud-lid van de Gelderse Staten en secretaris van de vereniging, verloor vier jaar geleden haar zoon. De wens om mensen in een vergelijkbare situatie te helpen is voor hen de voornaamste reden zich nu met de nieuw opgerichte vereniging te bemoeien.

De vereniging wil niet alleen de slachtoffers steunen, maar ook een mentaliteitsverandering tot stand brengen. A. Schipper, secretaris van de nieuwe vereniging en in het dagelijks leven werkzaam bij het Buro Slachtofferhulp Gelderland: “We willen de link leggen tussen de gevolgen van ongevallen en de preventie ervan.” Als voorbeeld van zo'n preventieve activiteit noemt bestuurslid P. Tromp een experiment bij enkele Amsterdamse rijscholen, waar een cursus over alcohol in het verkeer wordt opgenomen in het theoriedeel van het rij-onderricht.

De financiering van de ambitieuze werkzaamheden van de vereniging is nog problematisch. Schipper legt uit hoe de vereniging aan fondsen hoopt te komen. Leden, die door folders bij huisartsen, bibliotheken en dergelijke geworven moeten worden, zullen contributie betalen. En er zijn gesprekken met de overheid: naast ethische motieven zou een afweging van kosten en baten de overheid moeten overtuigen van de noodzaak fondsen beschikbaar te stellen. Een vermindering van het aantal verkeersongevallen zal tenslotte kostenbesparend werken. De Kroes vult aan: “En omdat besparingen op materiële schade tot kostendalingen voor verzekeringsmaatschappijen leiden, zijn we ook met hen in overleg.”

De reacties op de oprichting van de VVS van andere organisaties die zich met verkeersslachtoffers bezighouden zijn verdeeld. De Raad voor de Verkeersveiligheid houdt zich op de vlakte en stelt zich op het standpunt dat er met alle organisaties die zich op het terrein begeven wordt samengewerkt, dus ook met de VVS.

Bij Veilig Verkeer Nederland staat men niet te springen over het initiatief. Een woordvoerder laat weten dat er volgens de VVN “eerder behoefte is aan een bundeling dan aan een nieuwe loot aan de stam”. De nieuwe vereniging is volgens hen “meer van hetzelfde” en initiatiefnemer De Kroes wordt getypeerd als “een oud-lid van diverse organisaties op zoek naar nieuwe activiteiten”.

De ANWB is bij monde van M. Renckes, hoofd Rechtshulp enthousiast. De bond gaat op een aantal gebieden samenwerken met de VVS. Renckes: “We zullen helpen met het opzetten van een landelijk meldpunt voor ongevallen en we willen de VVS voordragen als lid van de Europese vereniging van verkeersslachtoffers, waar wij zelf geen lid van kunnen worden omdat we geen echte slachtoffervereniging zijn.”