En almaar Bosnië

EEN STEEDS VAKER op straat te horen geluid zegt: ik volg het niet meer. Het onderwerp is dan Bosnië. In hopeloosheid, uitzichtloosheid, doortraptheid en complexiteit valt het conflict inmiddels inderdaad amper te overtreffen. Waarom telkens weer die aandacht voor een frustratie-zonder-einde, terwijl elders het leven doorgaat?

In alle uitzichtloosheid is het conflict in ex-Joegoslavië de laatste jaren toch enigszins gekanaliseerd. De aantallen burgerslachtoffers zijn in drie achtereenvolgende jaren sterk gedaald en gegeven het feit dat diverse clans en groeperingen ginds helemaal geen vrede willen, is dat een hele prestatie voor de internationale vredesmacht. Maar door de telkens weer escalerende gevechten en de telkens weer geëtaleerde internationale verdeeldheid valt zoiets amper op.

Voor het gevoel van eigenwaarde is de aanwezigheid van de UNPROFOR-troepen geleidelijk aan een vraagteken. Men is met de handen gebonden - soms letterlijk - en de nieuw gevormde snelle interventiemacht die de UNPROFOR-troepen zou moeten beschermen en aanvoerlijnen naar onder meer Sarajevo zou moeten veilig stellen, is voorlopig alweer tot machteloosheid gedoemd. De VN-gezant vreest escalatie met als gevolg dat de Brits-Frans-Nederlandse troepenmacht die de VN-troepen moet beschermen die de burgers moeten beschermen, zich in een operationele schemertoestand bevindt.

Toch zorgt elk oplaaien van het vuur ook weer voor een volgende improvisatie in de sector 'doormodderen'. De Bosnische Serviërs zijn bezig het beleg om Sarajevo tot een menselijk drama te maken nu in de stad zelf het voedsel bijna op is. Dus nadert het moment weer dat een paar van de invloedrijke mogendheden daar - in dit geval waarschijnlijk Frankrijk en Groot-Brittannië - even een vuist laten zien. Tot de volgende provocatie.

FRAAI IS HET niet en de vraag is gerechtvaardigd wat de internationale vredesmacht daar nog te zoeken heeft. En of de risico's die soldaten daar lopen nog in verhouding staan tot de bijdrage die men aan wapenstilstanden en vredeshandhaving kan leveren? Deze vraag valt niet helder te beantwoorden. Niemand weet wat de gevolgen zijn van een niemandsland midden in Europa waar alles geoorloofd is wat men elders in Europa onder een dun laagje vernis, genaamd beschaving, heeft weten te verstoppen. Derhalve is er vooralsnog geen alternatief voor het doormodderen, waarbij men hooguit moet opletten dat lasten en lusten enigszins redelijk worden verdeeld. En dus blijft het almaar Bosnië.