Eltingh rekent af met vooroordelen over zijn talent

LONDEN, 4 JULI. Tennis op het gras van Wimbledon vraagt boven alles om mentale kracht. Jacco Eltingh, volgens eigen zeggen een “vrij eentonige serve-en-volley-speler”, brak gisteren de weerstand van Wayne Ferreira en vorige week die van Michael Stich door als eerste te profiteren van de kleine fouten van zijn opponenten. Door zelf die fouten te vermijden. Met zijn spelinzicht nivelleerde hij het verschil in talent. Hij versloeg beide top-tien-spelers op hun zwakke punt: hun mentaliteit.

Zijn overwinning (6-4, 4-6, 7-6 en 6-4) op de als zevende geplaatste Ferreira betekent dat er voor het eerst sinds Tom Okker in 1979 een Nederlander is doorgedrongen tot de laatste acht op Wimbledon. De 24-jarige Eltingh, nummer 27 op de ranglijst, speelt morgen in de kwartfinale tegen Andre Agassi, de nummer één van de wereld. Voor Eltingh is het de tweede keer dat hij de kwartfinale van een grand-slamtoernooi haalt. Dat lukte ook in januari in Australië.

Eltingh is de eerste om te erkennen dat er spelers rondlopen met meer natuurlijk talent dan hij zelf heeft. Hij verliet al op zijn twaalfde het ouderlijk huis, vertrok naar een tennis-internaat, maar moest een groot deel van zijn jeugd vechten tegen het oordeel dat het met hem nooit iets zou worden. Zelfs in Nederland waren er leeftijdsgenoten met meer talent.

Maar Eltingh besefte dat talent slechts een onderdeel is van het spel. “Op ons niveau komen er ijzeren tenniswetten aan te pas”, vertelde hij in een interview. “Je moet het haast wetenschappelijk benaderen. In het huidige tennis ligt de creativiteit besloten in een minieme beweging die met zo'n snelheid moet worden uitgevoerd, dat het voor de gemiddelde toeschouwer nog nauwelijks is te volgen. Je opereert veel vaker dan in het verleden in noodsituaties. Fysiek en technisch sterk zijn is een absolute voorwaarde.”

Ondanks de overuren die hij maakt in het dubbelspel - gisteren na zijn enkelspel nog eens vier sets aan de zijde van Paul Haarhuis - is Eltingh fysiek sterk genoeg voor een tiental vijf-setters in twee weken. Hij is technisch goed genoeg om zijn spel, consequent aanvallen, bijna perfect uit te voeren. En hij bleek mentaal sterk genoeg om Stich en Ferreira te breken.

Als Stich in vorm is ziet zijn tennis er uit als kunst, vertelde Eltingh. Zo vloeiend, zo soepel. Maar zijn zwakke punt is zijn mentaliteit. Ferreira heeft meer talent dan ik, zei Eltingh voor de wedstrijd. Maar zijn mentale veerkracht is minder.

Het bleek gisteren in de zevende game van de eerste set en in de tie-break van de derde. Ferreira won zijn eerste drie service-games soepel, Eltingh had, met een aantal koele service-winners, twee breekpunten weg moeten werken. Ferreira kwam, bij 3-3 in games, met 30-0 voor. Eindelijk lukte het Eltingh een goede return te maken. En een tweede. Ferriera sloeg prompt een dubbele fout en een volley uit. Weg game, weg set. In de tie-break, bij 4-3, sloeg Ferreira wederom een dubbele fout. Bij 5-4 sloeg Eltingh een ace.

Ferreira bezweek onder de druk. Hij smeet met zijn rackets. Eltingh genoot. Als hij tijdens een partij op zichzelf scheldt, klinkt er hooguit: “Tsjonge, tsjonge, tsjonge, tsjonge, dom, Jacco, dom!”

“Ik houd van de druk”, vertelde Eltingh deze week. Hij heeft vier keer de finale van een ATP-toernooi bereikt. Hij won alle vier de finales. “Dat heb ik altijd al gehad. In jeugdtoernooien of in de Nederlandse competitie: als het belangrijk werd, won ik mijn potjes. Ik kan nu ook van te voren zeggen wanneer ik wil presteren. Het zijn momenten uit de tour, die je kan ontleden.”

“Vorig jaar wilden we met de dubbel grand-slamtitels winnen. Dit jaar wilde ik in het enkelspel juist in de grand-slamtoernooien ver komen. Het is ook het enige dat rest, qua eer en status. Mijn hoogste plaats op de ranglijst was negentien. Een paar plaatsen hoger, vijftien of dertien, doet niet ter zake. In de top-tien komen, telt wel. Voorwaarde daarvoor is resultaat in de grand-slams.”

Eltingh heeft met zijn vier gewonnen wedstrijden (Stich, Olhovsky, Wilander en Ferreira) zoveel punten verdient voor de ranglijst, dat hij komende week weer in de buurt komt van de top-twintig. Met een overwinning op Agassi kan hij zijn puntenaantal verdubbelen. “Als ik zo speel als tot nu toe, kan ik van iedereen winnen”, zei Eltingh, die in de onderlinge score tegen Agassi met 2-1 achter staat. “Agassi zal er niet gerust op zijn. Hij heeft mijn partij tegen Stich ook gezien en ik ben geen gemakkelijke tegenstander voor hem.”

Eltingh heeft al diverse keren zijn bewondering uitgesproken voor het spel van Agassi. “Hoe hij er ook voor staat, met zijn rug naar het net, instappend, wegdraaiend, hij is altijd in staat de bal vol te raken. Dat maakt hem zo goed. Hij is nooit uit balans. Hij maakt van elke noodsituatie een deugd.” Over de zwaktes in het spel van Agassi heeft Eltingh nog niets verteld. Die zal hij, voor zover zijn spel hem daar toe in staat stelt, morgen aan het licht brengen.