'Mesthoop' bezorgt amazone Bartels minpunten

AKEN, 3 JULI. Het concours hippique van Aken zou beslissend zijn voor de samenstelling van de Nederlandse dressuurequipe voor het EK. De ploeg stond voor aanvang echter al vast door een ongeval van kandidate Leida Strijk. Zij werd uitgeschakeld doordat ze met haar brommer op de auto van, uitgerekend, bondscoach Wim Ernes botste. Naast vaste troeven Van Grunsven en Rothenberger zijn Tineke Bartels en Ellen Bontje nu zeker van een EK-ticket.

De 44-jarige Bartels maakt al vanaf de Olympische Spelen van '84 deel uit van de nationale ploeg. Alleen vorig jaar ontbrak ze tijdens de WK in Den Haag. Haar nieuwe paard miste nog ervaring. “Eerlijk gezegd dacht ik na de zilveren medaille met het team in Barcelona dat mijn tijd was geweest. Ik wilde mij bestuurlijk gaan ontplooien en verder met lesgeven mijn dressuurstal rendabel maken”, zegt Bartels.

Maar toen kreeg ze Olympic Barbria ter beschikking. Een, zoals ze zegt, “een moeilijk, maar zeer getalenteerde merrie”. Bartels zag nieuwe kansen op succes. “Kijk, amazones zoals Van Grunsven en Nicole Uphoff hebben met Cameleon Bonfire en Rembrandt op jonge leeftijd meteen al een paard gehad waarmee zij kunnen meedoen voor goud. Ik niet. Dat heeft mij voortdurend het verwachtingsvolle gevoel gegeven dat het voor mij nog komt”.

Bartels is eerlijk genoeg om te erkennen dat het voor haar wedstrijdmentaliteit goed is geweest dat zij niet eerder een crack op stal heeft gehad. De amazone is in principe laconiek en nuchter en pas op haar best als zij in het nauw wordt gedreven en het echt op presteren aankomt. “Ik weet ook niet of ik nu op mijn leeftijd hetzelfde doorzettingsvermogen en dezelfde ambitie zou hebben gehad als wanneer ik de geschiedenis zou hebben van bij voorbeeld als Van Grunsven”, zegt Bartels. “Het zijn sterke benen die de weelde kunnen dragen en mijn beste krachten worden pas aangeboord bij tegenslagen”.

Tegenslagen liggen in de dressuursport voor het oprapen. Soms zijn jurywaarderingen moeilijk te doorgronden en soms ook maken blessures voortijdig een einde aan een carrière. Er gaan bovendien jaren overheen voordat echt duidelijk is of een paard het talent in huis heeft voor de topsport. “Er is in onze sport niets zo fascinerend als de voorspelling over de ontwikkeling van een paard”, zegt Bartels. “Maakt een paard hoog gespannen verwachtingen waar of net niet? De wedstrijdsport houdt mij wat dat betreft nuchter. Want thuis waan je je al snel wereldkampioen. Als je dan in Aken de complete wereldtop ontmoet, weet je weer precies waar je staat.”

Bartels werd in Aken 21ste in de Grand Prix en zevende in de kür op muziek. Barbria zorgde nog voor een zorgelijk moment door te willen mesten op een moment dat zij de verheven drafpassage moest aangaan. “Een dure mesthoop!”, becommentarieerde Bartels. Ze had vergoeilijkend gelachen in de richting van haar echtgenoot en de juryleden. “Het leverde onvoldoendes en in een enkel geval ook nog minpunten op. Het scheelde zo vier of vijf plaatsen.”

Niettemin wilde Bartels het Barbria nauwelijks kwalijk nemen. “Ik vind haar aparte karakter juist zo boeiend”, zegt zij. Barbria is een aanstelster. “Door rustig maar adequaat te reageren, weet ik dat op te lossen, ook omdat ik natuurlijk geen achttien meer ben. Ik durf best eens een rechtvaardige klap te geven. Ik mag het natuurlijk niet zeggen, maar mijn kinderen zijn er ook niet minder van geworden!”.

Dochter Imke, achttien jaar en zelf een talentvol amazone, is samen met haar vader Joep Bartels de grootste criticus van haar moeder. De amazone: “Paarden zullen altijd een voorname plaats houden in mijn leven. Maar ik heb met mijzelf afgesproken dat ik ophoud met de wedstrijdsport wanneer mijn dochter zegt dat het geen gezicht meer is, mij op een paard.”