HET VOLWASSEN KIND EN DE FILMSTER

Andre Agassi heeft alles wat hij zich als jongetje had kunnen wensen. Het meisje uit de film, een privé-vliegtuig om naar haar toe te vliegen en miljoenen dollars om cadeautjes voor haar te kopen. En hij is de beste tennisser van de wereld.

Het gegil is over heel Wimbledon te horen. Op zeventien verschillende banen staan tennissers en tennissters, groot en klein, vriendelijk en arrogant, te spelen om punten, om roem, om geld. De meesten lopen de rest van de dag anoniem rond, een dozijn wordt aangeklampt voor handtekeningen. Voor slechts één van hen staan de meisjes uren achter dranghekken te wachten in de hoop een glimp van hem op te vangen als hij de vijf meter overbrugt die het gebouw van het centre court scheidt van zijn gereedstaande Mercedes. Als Andre Agassi in beeld komt, krijsen de bakvissen hun longen stuk.

Andre, geboren op 29 maart 1970, is de jongste van vier kinderen. Zijn vader Emmanuel 'Mike' Agassi groeide op in Iran en leerde tennissen op een stoffig baantje in Teheran. Hij verwierf in zijn vaderland bekendheid als bokser op de Olympische Spelen in 1948 en 1952. Mike emigreerde naar de Verenigde Staten, vond in Chicago een baan als portier van een bioscoop en besloot later zijn geluk te zoeken in Las Vegas. 's Nachts werkte hij in het casino Caesar's Palace, overdag werkte hij aan de toekomst van zijn kinderen.

Rita en Phillip, nu 34 en 32, werden al op jonge leeftijd onderworpen aan een moordend regime. Op de tennisbaan in de achtertuin begonnen de ballenkanonnen al om zes uur 's ochtends hun kogels af te vuren. Na school werd het duo nog een paar uur onder handen genomen. Ze moesten tennissen, ze dienden te winnen, ze kregen ongenadig op hun donder als ze verloren. Tami en Andre, nu 26 en 25, waren de volgende generatie.

Andre is de enige die de schifting overleefde. Rita vluchtte in een huwelijk met Pancho Gonzales, tennis-ster in de jaren vijftig en 32 jaar ouder dan zij is. Phillip kwam uit voor een universiteitsteam, maar beperkt zich nu tot de rol van Andre's begeleider. Tami geeft tennisles in Texas, ver weg van huis. Andre had ook het meeste talent. Boven zijn wieg hing een mobile met tennisballen. In zijn kinderstoel kreeg hij een ping-pongbat in handen, op zijn derde speelde hij rally's met zijn vader, voor zijn tiende mocht hij de baan op met bezoekende grootheden als Jimmy Connors en Vitas Gerulaites.

Op zijn dertiende vertrok Andre naar de tennisschool van oud-marinier Nick Bollettieri in Florida, een tijd die hij later zou omschrijven als 'de hel op aarde'. Zijn laatste avond in Las Vegas gaf al een voorproefje van het snelle leven dat Agassi als ideaal voor ogen stond. Met zijn vriend Perry Rogers huurde hij een limousine met chauffeur, trakteerde hij in vier verschillende restaurants op achtereenvolgens kippepoten, hamburgers, milkshakes en ijs met chocoladevlokken en liet hij zich rondrijden om herinneringen op te halen aan de goede, oude tijd.

Hij maakte zijn debuut als professional in 1986. Als een arrogant talent met lak aan regels, conventies en het tennis-establishment. In een van zijn eerste partijen bedankte hij met een theatrale handdruk een lijnrechter na een voor hem gunstige beoordeling. Hij had gebleekt haar, droeg oorbellen en tennisbroeken van verschoten spijkerstof. Hij stond binnen twee jaar in de top-tien en zweefde een paar jaar tussen plaats vier en tien. Het leek alsof hij zijn talent verspeelde. De geruchten over met 6-0 weggegeven sets, met opzet verloren wedstrijden en gesimuleerde blessures werden steeds sterker. Hij had zijn eerste drie finales van grand-slamtoernooien (twee keer Parijs, één keer New York) verloren.

“Misschien ben ik te snel beloond”, zei Agassi vorige maand in een interview in Esquire. “Ik kwam in een tijd dat het tennis iemand nodig had, toen het tennis op zoek was naar een nieuwe Amerikaan. Ik was al beroemd en berucht, voordat ik werkelijk iets gepresteerd had. Ik deed reclamecampagnes, maar had nog geen grand-slamtoernooi gewonnen. Voor het publiek was ik enkel imago, zonder inhoud.”

Eind 1991 zette hij zijn eerste stap op weg naar volwassenheid. Hij dacht aan stoppen en had geen antwoord op de vraag van een vriend: 'hou je eigenlijk wel van tennis?' Hij verliet het ouderlijk huis en verbrak de band met zijn vader. Een half jaar later won hij Wimbledon door op gras de service-bombardementen van Becker, McEnroe en Ivanisevic te overleven. Anderhalf jaar later was hij weer terug bij af. Met een geblesseerde pols, die geopereerd moest worden. Weggevallen uit de top-20, in de steek gelaten door Bollettieri, zijn tweede vader.

Agassi besloot psychotherapie te volgen - zijn persconferenties zijn sindsdien doorspekt met omslachtige formuleringen - en zocht acht maanden lang naar inhoud. “Ik heb me verzoend met mijn tennis, met mijn jeugd en met mijn vader. Dat heeft me bevrijd. Door afstand te nemen, wordt het minder persoonlijk. De pijn is nu onderdeel van het geluk. Ik heb altijd mijn vader tevreden willen stellen. Dat was nooit genoeg, en is altijd genoeg geweest.”

Onder leiding van de sluwe oud-speler Brad Gilbert wist Agassi het afgelopen jaar voor het eerst zijn volle talent te benutten. Hij speelt slimmer en medogenlozer dan ooit. Hij won de titels in New York en Melbourne en haalde de kwartfinale in Parijs. Het lijkt onvermijdelijk dat hij zondag op Wimbledon in de finale zal staan tegen titelhouder Pete Sampras.

Ook buiten de baan heeft Agassi de zaken op orde. Een nieuw contract met Nike - hij heeft slechts vier sponsors, de anderen zijn Head, Swiss Army en Canon - wordt geschat op honderd miljoen dollar voor tien jaar. Andre Agassi Enterprises heeft vijftien mensen in vaste dienst, onder wie Aggasi die zichzelf een jaarsalaris van 150.000 dollar gunt. Zijn vaste hofhouding bestaat uit vier mannen. Broer Phillip is de directeur. Hij krijgt tachtig tot negentig verzoeken om interviews per week. Alleen belangrijke en grote Amerikaanse media krijgen zijn broertje af en toe persoonlijk te spreken. Gil Reyes, met een borstkas zo opgeblazen dat de revers van zijn getailleerde colbertjes recht naar voren staan, is de fysieke trainer en treedt op als bodyguard. Jeugdvriend Perry Rogers is de manager. Rich McKee, een monteur die ooit een Porsche voor Agassi repareerde en mocht meerijden, doet de huishoudelijke klusjes.

Aan de rand van Las Vegas heeft Agassi een groot stuk land gekocht, waar hij huizen heeft neer laten zetten voor het bovengenoemde viertal, voor zijn ouders en voor zichzelf. Zijn eigen huis in bescheiden, telt twee verdiepingen en valt niet op tussen de andere huizen in de buurt. Het is wel voorzien van de gemakken waar de volwassen Andre zich graag mee blijft omringen. De immense ijskast in de keuken is volgeladen met blikjes frisdrank. Bier komt uit de tap. Aan de rand van een reusachtig zwembad staat een sauna met een mist-machine. In de huiskamer is een complete wand gereserveerd voor een grootbeeldtelevisie, een half dozijn andere televisies en alle mogelijke stereo-apparatuur. Zijn tennis-trofeeën zijn ondergebracht in de kelder. In de garage rust een vloot luxe auto's. Zijn favoriete vervoermiddel, voor nachtelijke tochten door de rode steppen en de duinen van de Mojave woestijn, is Juanita, de koosnaam voor zijn moderne legerjeep. Hij heeft een zwarte en een witte Porsche, Bridget en Samantha, een paar limo's en nog wat klein spul.

Zijn privé-vliegtuig is beschilderd met een vlammende tennisbal. De JetStar telt tien stoelen bekleed met zacht grijs leer. Het apparaat kost Agassi per jaar ruim een miljoen gulden, maar is volgens de wereldreiziger een onmisbare besparing van energie. Het is inmiddels zijn grootste trots dat hij, waar ook vandaan, bijna tot op de minuut de juiste tijd kan voorspellen dat hij aanbelt bij het appartement van zijn vriendin Brooke Shields in Manhattan, New York.

Agassi en Shields, vijf jaar ouder maar net als de tennisser een survivor onder de schijnwerpers, zeggen hopeloos verliefd te zijn. Hun relatie begon per fax, een maanden durende digitale communicatie. Shields had Agassi's nummer gekregen van een wederzijdse vriendin. Vanaf een filmset in Afrika stuurde ze een voorzichtige opening. Agassi antwoorde met een brief over het belang van onzeker zijn. Shields reageerde met een volledige roman.

Als ze niet op Broadway in de musical Grease hoeft te spelen, bezoekt Shields de wedstrijden van Agassi. In september in New York genoot ze van de aandacht van tientallen fotografen en gaf ze na Agassi's overwinning haar eigen persconferentie. Tijdens de finale in Australië holde ze om de paar minuten van het toneel om de tussenstand te vragen. Ook op Wimbledon is Shields, tot groot genoegen van de Britse roddelpers, al gesignaleerd. Het is immers niet alleen de vraag of Agassi het toernooi kan winnen, minstens zo belangrijk is of het duo al besloten heeft te trouwen. En wanneer? “Zero comment”, zei Agassi.

    • Remmelt Otten