Fransen schieten terug; VN dagelijks onder vuur in Sarajevo

SARAJEVO, 3 JULI. Voor de vierde opeenvolgende dag hebben de Bosnische Serviërs gisteren VN-installaties in de Bosnische hoofdstad Sarajevo aangevallen.

Franse blauwhelmen schoten daarbij zowel gisteren als vandaag met zware wapens terug. Dit weekeinde konden 26 Nederlandse blauwhelmen uit de enclave Srebrenica vertrekken.

Zij zouden naar verwachting vanmiddag op Schiphol aankomen. Zestien militairen van de groep komen voor een zogeheten kort verlof; tien van hen keren definitief naar Nederland terug.

Sarajevo beleefde een bloedig weekeinde: zaterdag kwamen dertien mensen om het leven en vielen er 75 gewonden, gisteren vielen er geen doden maar werden wel 25 mensen gewond bij gevechten en beschietingen.

Drie VN-soldaten liepen gisteren verwondingen op toen een granaat, afgevuurd door de Bosnische Serviërs, op de binnenplaats van het VN-hoofdkwartier ontplofte.

Kort daarop werden twee journalisten gewond bij de ontploffing van een tweede granaat vlak bij het VN-hoofdkwartier. Eerder op de dag werden Franse blauwhelmen door Bosnische Serviërs beschoten tijdens een patrouille op de hellingen van de berg Igman. De Fransen schoten twee 120 mm-granaten op de Serviërs af toen zij niet reageerden op een bij wijze van waarschuwing afgevuurde rookgranaat.

Vandaag deed zich in hetzelfde gebied een soortgelijk incident voor. Het was voor het eerst dat de VN-troepen in Sarajevo van dergelijk zwaar geschut gebruikmaakten sinds mei, toen de NAVO luchtaanvallen uitvoerde.

Zaterdag protesteerde de stafchef van de vredesmacht, generaal Nicolai, de opperbevelheber van de Bosnische Serviërs, generaal Mladic, in een brief. Nicolai protesteerde tegen de “willekeurige en opzettelijke” aanvallen op de VN en op de burgers van Sarajevo en bestempelde die als “een zeer ernstige schending van internationale overeenkomsten” en die Mladic het risico opleveren dat hij als oorlogsmisdadiger wordt vervolgd.

Vorige week donderdag raakte het VN-hoofdkwartier in Sarajevo al ernstig beschadigd bij de inslag van een granaat. Vrijdag werden diverse andere VN-doelen in Sarajevo beschoten.

De EU-onderhandelaar in ex-Joegoslavië, Carl Bildt, heeft na besprekingen met de Servische president Milosevic gezegd van Joegoslavië (Servië en Montenegro) meer te verwachten dan de erkenning van Bosnië. De afgelopen weken is met Milosevic intensief onderhandeld over die erkenning.

Bildt zei gisteren dat het 'pakket' van de erkenning van Bosnië en de opschorting van de sancties geen doel op zichzelf is, maar deel moet uitmaken van “voortgang op de grond in Bosnië”. De erkenning van Bosnië door Joegoslavië “is essentieel maar niet genoeg”, aldus Bildt.

Pag.4: Twee mensen sterven hongerdood in Bihac

Servië moet volgens Bildt de beperkingen op de humanitaire hulpverlening aan Sarajevo en de enclaves Srebrenica, Gorazde en Zepa opheffen.

Vanuit een andere moslim-enclave, Bihac, zijn gisteren de eerste sterfgevallen door honger gemeld. Een bejaarde man werd dood in zijn flat gevonden. Hij had een brief achtergelaten waarin stond dat hij niets meer te eten had maar te trots was om te bedelen. Een driejarig jongetje stierf van honger. Het woog bij zijn dood slechts zeven kilo.

Kroatië heeft gisteren voorwaarden gesteld voor een hervatting van vredesbesprekingen met de Kroatische Serviërs. De VN-vredesmacht moet volgens haar mandaat kunnen optreden en de oliepijpleiding en de spoorlijn van de Adriatische kust naar Zagreb - die voor een deel in handen van de Serviërs zijn - moeten kunnen functioneren. Bovendien wil Zagreb niet praten met de 'president' van de eenzijdig door de Kroatische Serviërs uitgeroepen 'republiek', Milan Martic. (Reuter, AP, AFP)

Onze Haagse redactie voegt hier aan toe: Het is nog onduidelijk wanneer de Nederlandse blauwhelmen in Srebrenica worden afgelost. De Bosnische Serviërs hebben geweigerd een konvooi Limburgse Jagers die de militairen van Dutchbat zouden aflossen, een vergunning te geven. Omdat het onzeker is wanneer de Oekraïense vervangers van de Nederlanders naar Srebrenica komen heeft minister Voorhoeve (defensie) besloten tot een 'tussenrotatie'. De troepen van de Luchtmobiele Brigade zouden op 1 juli uit Srebrenica vertrekken. Dat vertrek wordt weken uitgesteld omdat de Bosnische Serviërs willen 'nadenken' over de vervanging. Ze hebben wel ingestemd met het vertrek van 26 Nederlanders uit Srebrenica. Zij zijn inmiddels in Zagreb aangekomen.