Pronk: elite bestuurt PvdA zonder controle

DEN HAAG, 1 JULI. PvdA-minister Pronk (ontwikkelingssamenwerking) vindt dat de elite van de PvdA te veel ongecontroleerd haar gang kan gaan omdat de partij te snel organisatorisch is ontmanteld. “Meer dan vroeger maakt de politieke elite de dienst uit met minder controle”, aldus Pronk in een gesprek met deze krant.

Als voorbeeld voor het gebrek aan 'checks and balances' noemt Pronk het feit dat Kok sinds hij minister-president is zelf de vergaderingen van de PvdA-bewindslieden leidt. “Ik ben er nooit voor geweest dat de politiek leider ook de manager is van het besluitvormingsproces.”

Pronk voorspelt dat 1996 een moeilijk jaar wordt. “Daar zit een ingebouwde potentie tot een breuk.” Volgens hem worden de risico's veroorzaakt door de VVD-fractie, die hij 'willekeur' verwijt. “Er is een groot risico met deze Kamer door dat zogenaamde dualisme. Want het dualisme is zo langzamerhand een spel geworden.”

Pronk onthult dat de VVD-fractie hem onlangs tijdens het debat over duurzame ontwikkeling achter de schermen vijf toezeggingen vroeg. Toen hij die deed, stemde de fractie toch tegen. Pronk: “Daar kan ik niet mee opschieten. Niet omdat ik niet met dualisme kan omgaan maar omdat ik met willekeur niet kan omgaan. Dat soort gedrag brengt risico's mee.”

Pronk blikt terug op drie misstappen waar hij spijt van heeft: het WAO-besluit, de Indonesië-kwestie en de onafhankelijkheid van Suriname in 1975.

Hij bekritiseert het kabinetsbeleid betreffende Azië: “Het hele Azië-beleid, alles, alles, is koopmansbeleid geworden.” Pronk houdt ten aanzien van Suriname vol dat het besluit van het kabinet-Den Uyl om het land onafhankelijk te maken terecht was. Maar in Suriname ontstonden problemen. “Men kon de eigen onafhankelijkheid niet aan. Terwijl men er eigenlijk zo goed op was voorbereid.”